HAWAR NET - ÇANDNAME

Zarok TV di demekê nêz de vedibe

2012-02-09T08:32:00.000-08:00

Wezareta Rewşenbîrî û Lawan a Herêma Kurdistanê dê kenaleke taybet bi zarokan ava bike

Birêveberê giştî yê ragihandinê di Wezareta Rewşenbîrî de Helgurd Ebdilwehab ji AKnewsê re ragihand ku projeya vekirina kenalê ji hêla birêveberiya giştî ve hatiye pêşkêşkirin.

Ebdilwehab aşkere kir ku navê wê kenalê “Zaro TV” ye û avahiya wê ya sereke dê li bajarê Hewlêrê be, dema weşandina programên kenalê 4 saat e ji 16:00 heta 20:00 (bi dema Hewlêrê).

Derbarê pêdivî û kelûpelên kenalê, Ebdilwehab bal kişand ku beşekî zêde ji kelûpelên kenala Newroz a berê li wezaretê ne û dê bo kenala Zaro TV bêne bikaranîn.

Ebdilwehab got jî, “Niha zarokên Herêma Kurdistanê temaşayî kenalên erebî dikin û ew kenal ecindeyên wan yên taybet ên neteweyî hene û cudahiya etnîkî û tayifî di karên wan de diyar e, lewra pêdiviye bi rê Zaro TV re zarokên Kurdistanê bêne perwerdekirin.”

Siyaseta zimanê kurdî bo Kongreya Neteweyî tê pêşkêşkirin

2012-02-09T08:30:00.000-08:00

Serokê Komeleya Nivîskarên Kurd li Amedê diyar kir ku konferansa ziman a dahatî dê siyaseta zimanê kurdî diyar bike û pêşkêşî Kongreya Neteweyî ya Kurd bike.

Biryar e, 2,3 û 4ê adara dahatî Konferansa Zimanê Kurdî li Amedê (Diyarbekrê) li dar bikeve û tê de pispor û zanayên zimanê kurdî ji her çar parçeyên Kurdistanê beşdar bibin.

Serokê Komeleya Nivîskarên Kurd li Amedê bi mebesta vexwendin û orgenîzekirina karê konferansê serdana Herêma Kurdistanê kir û bûye mêvanê AKnewsê jî. Sefer ji me re axivî û got:

“Yek ji taybetmendiyên vê konferansê ku ew dê encamnameya xwe pêşkêşî Kongreya Neteweyî ya Kurd bike ku biryar e di demeke dahatî ji 2012ê bisaze, anku ew dê encamnameyê pêşkêşî siyasetmedarên kurd bike taku ji rewş û bara zimanê kurdî agahdar bin û ji bo polîtîkaya zimanê kurdî bê destnîşankirin.”

Sefer li dor naverok û babetên konferansê diyar kir ku konferans li ser 3 teweran tê belav kirin ku di her rojekê de tewerek dê bê behskirin ew jî ev in; siyaseta ziman û rêkxistina TZP Kurdistan, alfabe û şêwezarên kurdî û pergala perwerdehiyê, sazî û akademiyên zimanî.

Shexmus SafarDerbarê aliyên rêkxer ên vê konferansê jî Serokê Komeleya Nivîskarên Kurd li Amedê got:

“Konferans ji aliyê saziyên Amedê ên peywendîdar bi zimanê kurdî ve tê orgenîzekirin di nav wan de; Tevgera Ziman û Perwerdehiya Kurdî (TZP-Kurdî), Komeleya Lêkolîn û Pêşvexistina Zimanê Kurdî Kurdî-Der, Enstîtuya Kurdî ya Amedê û Komeleya Nivîskarên Kurd li Amedê.”

Sefer diyar kir ku ew hewl didin ev konferans berfireh be û hemû pispor û zanayên kurdî ji her çar parçeyên Kurdistanê li xwe bigire û got ew çûne bajarê Silêmaniyê û niha jî li Hewlêr in û piştre berê xwe didin Duhokê.

Amadekariyên Konferansa Netewiya Zimanê Kurdî

2012-02-08T10:22:00.000-08:00

Li herêma Kurdistanê bajarê Duhokê hevdtinên zimanzanên Kurd derbarê sazkirina Konferanseke Netewiya Zimanê Kurdî pêktên.

Şandeke nivîskarên Bakurê Kurdistanê ku pêkhatîbû ji Şêxmûs Sefer serokê komela nivîskarên kurd li Amedê û xanim Laliş biçînê, Tevgera Zimanê Kurdî seredana tayê Duhokê yê yekêtiya nivîseran kirin.

Rêveberê kargêriya tayê Duhokê yê yekêtiya nivîserên Kurd bo rojnameya War ragehand: Ev şandeya nivîskarên Bakurê Kurdistanê digel desteka nivîseran û mamostayên zanîngeha Duhok û Zaxo kombûn û danustandin li ser berheviya sazdana vî konfiransê zimanê Kurdî li Amedê hate kirin ku ji vane li 2 ta 4 meha adara bihêt bihête gêran.

Nîmetula Hamid Nihêlî ev jî diyarkir ku 20 korgêr li herêma Kurdistanê ji her sê parêzgehên (Duhok, Hewlêr, Silêmanî) dê pişikdarî vî konfiransî bin.

Navhatî zêdetir got: Tewerên konfiransê yên kû li xwe digirin evin:

1- Siyaseta ziman.

2-Elfubaya zaravayên Kurdî.

3- Ezmûnên perwerdeyî û sazî û ekadimiyên ziman.

Weha tê çaverêkirin kû, ev şandeya nivîskarên bakur bi heman meremê seredana parêzgeha Hewlêr û Silêmaniyê jî bikin.

“Bîst sal û êvarek” derket

2012-02-08T10:21:00.000-08:00

Romana Sebrî Silêvanî ya bi navê “Bîst sal û êvarek” ji Weşanên Ronahiyê derket. Edîtorê weşanxaneyê Mihemed Ronahî, romana Silêvanî weke “Romana zimanê şaristaniyê” nirxand.

Ji Weşanxaneya Ronahiyê ku navenda wê li Diyarbekirê ye romaneke din derçû.

Romana nivîskarê kurd Sebrî Silêvanî ya bi navê “Bîst sal û êvarek” ku berê li Herêma Kurdistanê hatibû weşandin, îcar ji aliyê Ronahiyê ve hate weşandin. Roman ji tîpên erebî hate latînîzekirin.

Edîtorê weşanxaneyê Mihemed Ronahî derbarê girîngiya vê pirtûkê ji AKnewsê re daxuyand, “Ev roman, romana zimanê şaristaniyê ye. Lewre hûn di vê romanê de di çemê kurdî ya rewan û herikbar de bêyî hemdê xwe diherikin û li binguhê lat û kendalên kurmanciya xwerû û resen dikevin.”

Ronahî destnîşan kir ku Sebrî Silêvanî, di vê romanê de bi awayekî felsefîk, ji êvareke havî de, pirsa robariya biêş a serdemeke Başûrê Kurdistanê dike û roman wiha nirxand:

“Di vê pirsyarkirinê de, di heman demê de, me digihîne wateya hebûn û şerê azadiya gelekî. Azadiya ku ji xweliya êş û janan xwe vedijîne, ji aliyê Silêvanî ve tê pirsyarkirin û şerê bi taboyan re mirov di êvara Silêvanî de dibîne.”

Ronahî axaftina xwe wiha domand, “Xwendekarên kurdî dê bi vê romanê, di çemê felsefeyê de avjeniyeke xweşik bikin. Taybetiya vê romanê ya herî pêşketî ew e ku xwendekarê xwe li hespê zimanê kurdî yê rewan siwar dike û berê wî dide deşta kurmanciya reş.”

Li Baskê ji bo zimanê dayikê vîdeoyên "tazî"

2012-02-07T11:01:00.000-08:00

Li Baskê kampanyaya xwedî derketina zimanê dayikê rojevê de ye

Hikumeta Baskê ya li Îspanyayê ji bo ku ciwan zimanê Baskiyan 'Euskera' zêdetir bikarbînin vîdeoyên balkêş amade kirin.

Ji ber ku di vîdeoyan de zêde "tazî" bûn heye ji hin derdoran rexne li vîdeoyan hat.

Lê wisa xûyaye ku kampanya gihêştiye aramnca xwe û ketiya rojeva Îspanyayê. Hewldana Baskîyan a ji bo bal kişandina ser zimanê dayikê her çi be gellek girîng e. (HAWAR NET)

Li Zaxo du hezar xwendekar berhemên xwe nîşandan

2012-02-07T10:23:00.000-08:00

Lijêr çavdêriya Xelîl Mehmûd deverdarê Zaxo hijmareka rêveber û berpirsên hizbî û hikumî rêveberiya Perwerdeya Zaxo pişka çalakiyên qutabxaneyan pîşangeha şêwekarî ya salane bo qutabxaneyên bineretî li hola Kurdistan ya ahengan sazkir.

Kelhê Nemet berpirsê pişka çalakiyên qutabxaneyan bo war ragehand, divê pîşangehê da 85 qutabxaneyan li ser astê rêveberiya Perwerdeya Zaxo pişikdarî kirbû û nêzîkî du hizar qutabiyan berhemên xweyên hunerî divê pîşanegehê da nîşandan.

Navhatî encamên vê pîşangehê ragehandin û got: Qutabxaneya Zaxo ya keçan pila êkê, Rehuan duyem, Rizgarî sêyem, Dîlan çiwarem, Bedirxan û Jiyar pila pêncê û dubare bi destxwe ve înan.

Di nava van pêşangehanda karên cuda hatbûn nîşandan wan karan jî derbirîn ji hest û sozên qutabiyan dikirin ji aliyên jîn û jiyana kurdan ve dîsa jî hin aliyên pêkve jiyanê hatbûn berçavkirin, di demekî da her yek ji reng û simbul û karên destî dîsa siruştê ciwanê Kurdistanê jî hatbûn nîşandan, ev êke dibîte sedemê hindê qutabî ew hest heye xem û êş û azarên xwe dîsa jî miletê xwe jî berçav biket.

Pêdivî gotinêye ku ev pîşangeha bi şêweyekê rêkupêk û salane li ser astê hemû Perwerdeyên deverdaryên parêzgeha Duhokê dihêne vekirin

Welatê herî qelebalix a Efrîqayê kîjan e?

2012-02-06T17:52:00.000-08:00

Nîjerya an jî Komara federal a Nîjeryayê, welatekî rojavayê Efrîqayê ye. Ji sala 1991'ê û vir de paytextê Nîjeryayê bajarê nû yê bi navê Abuya ye. Nîjerya ji aliyê petrolê ve dewletekî dewlemend e û endamê OPEC'ê ye.

Nîjerya bi nifûsa xwe ya 133.881.703 kesî dewleta herî qerebalix ê Efrîqayê ye. Zimanê fermî yê vî welatî îngilîzî ye.

"Êvara Perwaneyê" derket

2012-02-06T11:03:00.000-08:00

Bextiyar Elî ku yek ji nivîskarên herî balkêş ê edebiyata kurdî-soranî ye edî bi kurmancî ye. Romana wî “Êwarey Perwane” (Êvara Perwaneyê) ku li başûr bûbû bestseller, bi kurmanciya Besam Mistefa di nav weşanên Avesta de derket.

Avesta diyar dike ku di demên pêş de amadekariya çapên kurmancî yên her 6 romanên din ên Bextiyar Elî dikin.

Haşim Ahmedzade, di nivîsa xwe ya bi navê “Di romanên nivîskarekî kurd de Realîzma Efsûnî: Bextiyar Elî” (Romana Kurdî û Nasname, Avesta, 2011) romana Bextiyar Elî wiha dinirxîne:

Êwarey Perwane, êvarekê nîşan dike ku Perwane û hevala wê Medya, du serlehengên çîrokê, di kombûneke mezin a mirovên oldar ên ku bawer dikin li dijî gunehkaran şer dikin de ji aliyê birayên xwe ve tên kuştin. Pişt re, ev êvar dibe semboleke ku zivistan, mirin, têkçûn û dinyayek girtî û dorpêçkirî nîşan dide. Taybetmendiya efsûniya realîst a romanê ji destpêka çîrokê ku xwendevan bi bajarekî ku kuçe û kolanên wî bi xwînê tijî ne, rû bi rû dimîne. Çend rojan li bajêr xwîn diherikî. ... Yek ji wechên romanê ya herî efsûnî pinpinîkên ku gelek caran xuya dikin. Navê serlehenga romanê Perwane ye ku di soranî de tê wateya pinpinîkê. Dema xweha Perwaneyê, Xendan, alîkarî jê dixwaze, di şeklê pinpinîkê de tê. Xendan pinpinîkan dixe nav kitêbên li kitêbxanê. Dema fundemantalîst li bajêr kitêbfiroşxaneyekê dişewitînin bi hezaran pinpinîk dişewitin. Êvara ku Perwane û Medya tên kuştin li hewayê pinpinîk difirin.

Komek keç û kur di jiyana xwe ya rojane de rastî gelek zehmetiyan tên ku wan ji jihevdûhezkirinê mehrûm dike. Her ku diçe pirsgirêk mezin dibe û li bajar kuştina hin evîndaran, wan ji bo jiyanek hêjatir sewqî lêgerîna stargehek ewle, cihekî utopîk, cihekî ku tu tiştek û tu kes nikaribe wan aciz bike. Lêgera wan a bi zor û zehmet wan di herêmek dûr û çiyayî re derdixe ku pişt re ji aliyê rûniştvanên wê wek Aşiqistan û ji aliyê yên dijî wan wek ‘dehla tolazan’ tê qalkirin.

...Perwane û Medya li gundekî cihekî ewle peyda dikin, lê pişt re ji aliyê sîxurên Mela Kewser tên dîtin ku ew di êvareke bi berf de kuştina wan a li ber çavê gel pêk tîne.

Romanên Bextiyar Elî, tevî berhemên wêjeyî ku ji aliyê Gabriel Garcia Marquez, Tonî Morrîson, Derek Walcott, Taher ben Jelloun, Moniru Ravanipur û Salman Ruşdî dikare wek romanên realîst ên efsûnî bên tarîfkirin. Di romanên Bextiyar Elî de bi saya gelek referansên civakî, dîrokî û siyasî, yek bi hêsanî dikare bêje ku rûnandina berhemên wî bi realîteya Kurdistanê ve girêdayî ye.

BEXTIYAR ELÎ - Romannivîs, helbestvan û ronakbîrekî kurd û yek ji damezrênerên kovara Rehend e. Yekemîn romana wî bi navê Mergî Taqaney Duwem (Mirina Tekaneyê Duyem), di sala 1997an de li Swêdê hat weşandin.

   Bextiyar Elî, li bajarê Silêmaniyê li Başûrê Kurdistanê di sala 1960an de ji dayik bûye. Li Silêmaniyê xwendina seretayî li dibistana Şêx Selam qedandiye, dû re li dibistana navendî ya Ezmir xwendiye, qonaxa amadeyî jî li dibistana amadeyî ya Helkewt xilas kiriye. Li zanîngeha Silêmaniyê û pişt re Hewlêrê, di fakulteya zanistî ya zanîngeha Selahedîn di beşê zevînasî Jeolojî de xwendekar bû, lê xwendina xwe ya zanîngehê xilas nekir.

   Di sala 1983an de, di xwepêşandanên zanîngehê de birîndar dibe, dev ji zanîngehê berdide û ji wê salê bi şûn de bi tevahî xwe ji bo karê edebiyatê terxan dike. Kevintirîn berhema wî ya belavkirî ku di sala 1983an de nivîsandiye helbesta Niştiman e ku piştî 9 salan di dîwana Guneh û Karneval de tê çapkirin. Di rojên destpêka serhildana 1991an de, bi çend nivîskarên din re hejmareke kovara Azadî ku pênc hejmar jê derdikevin, belav dike. Di sala 1992an de yekemîn dîwana xwe bi awayekî sade û seretayî û bi tîrajeke kêm çap dike. Di navbera salên 1992-1994an de, hejmareke zêde ya panel û semîneran li Hewlêr û Silêmaniyê pêşkêş dike.

   Di salên 80yan de, Bextiyar Elî hejmareke helbestên dirêj dinivîse, weke “bajar”, “guneh”, “karneval” û çend helbestên din. Destnivîsa yekem a romana Mirina Tekane ya Duyem jî vedigere wê heyamê. Di payiza sala 1989an de, gotara xwe ya yekem di rojnameya paşkoya Iraqê de belav dike.

   Piştî derketina şerê navxwe di Îlona 1994an de, ji Kurdistanê bar dike û berê xwe dide Sûriyê, piştî neh mehan ji jiyana li Şamê diçe Almanyayê û heya sala 1999an li bajarê Frankfurtê bicî dibe. Di sala 1998an de romana Êvara Perwaneyê dinivîse. Ji sala 1999an ve li bajarê Kölnê rûdine.

   Şêrzad Hesen, çîroknivîsê kurd yê navdar li ser Bextiyar Elî dibêje: “Heq e Bextiyar Elî xelata Nobel ya edebiyatê werbigire, lê bextreşiya wî ew e ku kurd e. Di nav kurdan de dijminên mirovên xwedî şiyan û talênt ji dostên wî zêdetir e.”

   Berhem:

   - Guneh û Karneval (Helbest, 1992)

   - Mirina Tekanê Duyem (Roman, 1997)

   - Êvara Perwaneyê (Roman, 1998)

   - Tevahiya Berhemên Helbestan 1983-1998

   - Dawîtirîn Hinara Dinyayê (Roman, 2002)

   - Bohemî û Stêrk (Helbest, ????)

   - Karkirin di Daristanên Firdewsê de (Helbest, ????)

   - Bersiv di serdema windabûna pirsiyarê de (13 hevpeyvîn bi Bextiyar Elî re, ????)

   - Îman û şervanên wê-hizra fîlozofî û derketinên wê yên nû di çanda kurdî de (????)

   - Xwênerê kujer (Gotar, ???)

   - Bajarê Muzîkvanên Spî (Roman, 2006)

   - Heya şîniya gulan... heya xwîna firîşteyan (Tvahiya berhemên helbestan 1983-2004, ????)

   - Xezelnivîs û Baxên Xeyal (Roman, 2008)

   - Koşka Balindeyên Xemgîn (Roman, 2009)

- Apê min Cemşîd Xan ku herdem bayê ew bi xwe re dibir (Roman, 2010)

Êvara Perwaneyê
Bextiyar Elî
Ji soranî bo kurmancî: Besam Mistefa
Roman
ISBN: 978-605-5585-92-1
13x19.5, 304 rûpel, 19 TL

Ji weşanên Rê berhemek nû ji 5 bergan; Antolojiya Şairên Kurd

2012-02-06T07:31:00.000-08:00

Xebata A. Balî Han bi navê Helbestvanên Kurd yên Sedsala 20an ku di 5 bergan pêktê, di nav weşanên Rê de derket.

Mamoste A. Balî Han cara yekem di destpêka salên 1980 yî de bi navê "Berevoka Helbestvanên Kurd" ji 110 rûpelan berhemek li Frankfurtê daye weşandin.
Paşê li sala 1992 an li Stenbolê qasî 456 rûpelan bi navê "Antolojiya Helbestvanên Kurd" carek dîn ew berhem hate weşandin. Bi navê "Helbestvanên Kurd Yên Sedsala 20 an" çapkirinek dîn di nav weşanên rê de hate weşandin. Bi kurtahî ew karê sîh salî zêdetir berdewam kirî bi 5 bergan (cilt) dawî lê hat...

Di naveroka ew 5 bergan de, di destpêka wêjeya Kurd ya bi nivîskî destpêkirî, ji sedsala 9 an heya roja îro em tê de dijîn, ji 409 şairên Kurd bi wêneyan, ew di vî karî de cihê xwe digirin. Berhem 2126 rûpelan pêk hatiye. Bê guman di wêjeya Kurdî de, ewqas şair cara yekem e, ku têne cem hev. Ew karê hêja jî, di wêjeya Kurdî de bûyê para nivîskar Mamoste A. Balî. Ji xeynî vê berhemê hefdeh berhemên nivîskar yên dîn çapbûyîn hene...

Stêrk TV jî dest bi weşanê asayî kir

2012-02-06T07:25:00.001-08:00

Kanaleke Kurdan ya din jî dest bi weşana xwe kir, Stêrk TV kanaleke ku ji sala 2009`an de weşana testê dike.

Stêrk TV bi dirûşma “Em li pey rastiyê ne” dest bi weşana xwe kir û ew ê ji vir û pê de bernameyên xwe bi rêk û pêk biweşîne.

Li gor ajansa Firatê, Stêrk tv dê bernameyên cuda cuda biweşîne, ji wan jî nûçe, hevpeyvîn û dosyayên cuda, jin, zarok û ciwanan biweşîne, televîzyon jî dê bi Kurmanciya jorîn û zimanê Tirkî weşana xwe bike.
Hate ragehandin ku weku destpêk, bername dê bi vî awayî bin:

- 09:00 Rojev (Rojeva Rojê)
- 10:00 Dengûbas
- 11:00 Haber
- 12:00 Nûçe
- 13:00 Haber
- 16:00 Dengûbas
- 17:00 Haber (Nûçeyên Bultena Sereke ya Tirkî)
- 18:00 Nûçe (Nûçeyên Bultena Sereke ya Kurdî)
- 22:00 Nuceyên Şevê

Frekansên Weşanê:

Nilsat

7º West (Rojava)
Frekans: 11354 V
Rêjeya Sembol : 27500
Fec: 5/6

-----------------

Eurobird 9A

9º East
Frekans:11843 V
Rêjeya Sembolê: 27500
Fec: 3/4

Qincên kurdî diçin pêşangeheke cîhanî

2012-02-05T11:04:00.000-08:00

Biryar e li roja 3ê adara dahatî bi nûneriya kurdan, cil û bergên jinên kurd di çalakiya roja cîhanî ya cilê jinan de li Holandayê bên numandin.

Perî Reşîd ku jineke kurd e û li Silêmanî ji dayîk bûye, ji sala 1999ê ve li bajarê Kolna Emanyayê li ser daxwaza kiryaran, cilûbergên jinên navçeyên cihê yên Kurdistanê didûre.

Perî Reşîd di daxuyaniyekê de Rûdawê re got, “Kiryarên kurd zêdetir di dema serê sal û cejna Newrozê de daxwaza cil û bergên kurdî li min dikin. Li gelek welatên ewropî heya bigre li Kenedayê jî kiryarên min hene.”

Reşîd diyar kir ku kiryarên wê tenê kurd nînin belku hindek tirk, fars, ereb û elman jî cilên kurdî dikirin.

Navborî çendîn caran pêşangehên cilûbergên kurdî yên jinan rêxistine ku her carê nêzîkî 20 keçikên kurd modelên cil û bergên wê numandine.

Biryar e li roja 3ê adara dahatî bi nûneriya kurdan, cil û bergên jinên kurd di çalakiya roja cîhanî ya cilê jinan de li Holandayê bên numandin.

2000 cot solên wê hene

2012-02-05T07:28:00.000-08:00

Stiranbêja Berîtanî ya bi navudeng Cheryl Cole bo rojnama Daily Mail ya Berîtanî ragehand ku (2000) cutên pêlava hene, got hûn dişên li hemî joran û cihên mala min pêlavan bibînin.herwesa bi kenî ve
got: Renge pêlavên min di selacê jî da hebin û bi vî corî Cheryl Cole ya temen (28) salî evîna xwe bu pêlavan ne veşart û aşkira kir: Ku wê (2000) cutên pêlavan hene.

Cheryl Cole şanaziyê bi vê çendê dibet ku dişêt bi pêlavên cim bilind bi başî birêve biçît û semayê biket, got ez ya bejin bilind nînim û ciwanî li dev min ewe ku pêlavên cim bilind bikeme piyên xwe

Jiyana bi helbestê tacîdar; Dildar

2012-02-02T14:21:00.000-08:00

Jiyana bi helbestê tacîdar; Dildar Helbestkar û parêzvanê mafên mirovan Yunus Rauf ango Dildar di sala 1918’an de li Koyê ji dayik bû şerekî cîhanê û avabûna Komara Mahabadê dît. Li dû xwe birek helbest ku di nav de Ey Reqîp jî heye hişt

Li mirovekî biramin ku dema çavê xwe li vê dinyayê vebike şerekî mezin ê cîhanê bi dawî bûbe û welatê wî hatibe dagirkirin. Ji bilî ala welatê wî gelek welatên biyan û zimanên biyan ala xwe di nav dilê welatê wî de çiqilandibin.

Yunus Rauf di sala 1918’an de ango bidawîbûna I’emîn Şerê Cîhanê li bajarê Koyê ku li ser sînorê Iraq û Îrana îro ye piştî 21 sal li ser koçadawîn a helbestkarê gewre yê kurdî û hemşeriyê xwe Hecî Qadirê Koyî hatiye dinê. Der barê helbestkarê hêja Yunus Dildar de agahiyên ansîklopedîk dibêjin ku ew yek ji wan helbestvanê navdar ê başrûrê Kurdistanê ye û navê wî yê rastîn Yunis Re’ûf e, wek gelek nivîskarên kurd wî jî, ji xwe re nasnavek dîtiye; Dildar, bi salan bi vî navî hatiye naskirin.

PÊVAJOYA DIBISTANÊ
Dildar her wekî ku me got piştî I’emîn Şerê Cîhanê ji dayik bûye û di şert û mercên gelek dijwar de bi malbata xwe re têkoşîna jiyanê daye. Dildar dibistana xwe ya pêşîn li bajarê Ranyayê, dibistana navîn jî li bajarê Hewlêrê xwendiye. Dildar dema ku îcazeta xwe ji dibistana navîn distîne dinya dîsa ber bi şerekî cîhanê ve diçe ango sal 1935 e. Welatên ku ji şerê yekemîn ê hegemonîk têk çûye li rê û dirbên xwe topkirinê digerin.

Di wan demên dijwar de ji ber ku kes û derdorên dewlemend û têkiliyên wan bi dagirkerên welat re hene mehda wî ji wan kesan dixeliya û îhtimaleke mezin Dildar ji bo vê yekê li Bexdayê qeyda xwe li zanîngehê di beşa hiqûqê de çêdike, da ku bêhiqûqî û binpêkirina gelê xwe di çarçoveya hiqûqê de biparêze. Dildar li dû qedandina fakulteya hiqûqê çend salan parêzertiyê dike.
Di van salan de dest pê dike doza xizan û belengazan diparêze, li dijî neheqî û zordestiyên li welat û li derveyî welat dengê xwe bilind dike. Ji aliyê din ve mijûliya wî ya li ser edebiyata cîhanê û rojhilatê zêdetir dibe, dîroka yewnan, Fransa, Tirkiyeyê û edebiyata van welatan gelek bala wî dikişîne. Li şûna parêzertiyê, ew wekî warê xebatê ji xwe re helbestvaniyê hildibijêre.

Di helbestvaniya Dildar de tamaya herî balkêş, bêguman tamaya welatparêzî û janên mirovatiyê ne. Kurdistan bûye kakilê tamaya afirandinên wî, bi taybetî helbestên wî yên bi navê Ey Reqîb û Kurdistan ji helbestiyê derketine, li ser zar-zimanê gel wekî kilam-stran heta roja îro jî tên gotin û strîn. Bi taybetî helbesta wî ya bi navê Ey Reqîb di nav gel de gelek belav bûye, wekî straneke popûler hatiye nas kirin.

Di dawiyê de, ev helbesta di sala 1946’an dema Komara Mehabadê tê saz kirin, dibe sirûda vê dewletê û heta niha jî wek sirûda kurdan ya neteweyî tê bang kirin.

KOMARA MAHABADÊ
Di salên II’yemîn Şerê Cihanê de helbestên Dildar li ser bingehek gelek demokrat û mirovhez tên nivîsîn. Dildar ji aliyê din ve jî di bin bandora edebiyata fransî de jî maye, ji helbestên La Fontaine, La Martine wergerandiye zimanê kurdî. Çend kurteçîrok jî nivîsîne û di kovara Gelawêj de hatine weşandin, ji wan çend heb jî wekî destnivîsar mane. Dildar piştî bidawîbûna II’yemîn Şerê Cîhanê de ku mirovahî gelek trajediyên mezin jiyan, birîna vê trajediyê bi avabûna Komara Mahabadê ve kewand.

GELEK HELBEST HIŞTIN
Lê belê xweziya wî û gelek kurdan bû pariyeke berjewendiyên welatên mezin û komara kurd Mabahad li Meydana Çarçira hat darbekirin.
Helbestvanê me yê mezin Dildar bi vê kulê zêde nejiya û di sala 1948’an de ango di tameneke ku bi trajediyan haveyngirtî de çû ser dilovaniya xwe.
Dildarê ku li dû xwe birek helbest hiştî di gelek kovar û rojnameyan de jî nivîsên wî hilwejiyane ku yek ji wan jî kovara fermî ya Komara Mahabadê Kovara Niştiman e.
Lê belê berhemên wî wekî Ey Reqîb îro ji sînoran derbas bûne û wekî afirandinên nemir di nav gel de belav bûne û dijîn.
Remezan OLÇEN - AMED

Knightley bi terzeke cûda xwe nîşan da (Bi Wêne)

2012-02-02T09:17:00.000-08:00

Keira Knightley ku bi lîstikvanî û modelîya xwe tê nas kirin vê carê bi terzeke cûda derket pêş.

Ji bo hejmara adarê ya kovara GQ'ê derket pêşberî objektîfan.

Bo kovarê bi terzê salên 50'î poz da.

Knightley diyar kir ku di vê dema jiyana xwe de ji hemû deman zêdetir xwe şad hîs dike. (HAWAR NET)

Mîşel Obama gellek xûrt derket

2012-02-02T08:21:00.000-08:00

Sihheta Xwe Nîşan Da Ya ku herî zêde piştgiriyê dide serokê Amarîkayê Barack Obama, bêguman xanima wî Mîşel Obama ye. Li Amerîka yê, di van rojan de xebatên hilbijartinê betir gur tê meşandin. Mîşel Obama jî, ji bernameyekê televizyonê dibeze yeka din. Mîşel Obama vê carê di bernameyekê de li ser daxwaza bernamevan, şînav kişand û sihheta xwe nîşanî hemû cîhanê da.

Mîşel Obama vê carê bû mêvana televîzyonvanê navdar Ellen DeGeneres

Mijar di dawiyê de, dîsa hat Obama. Lê mijara axaftinê ne sîyasetmedariya Obama bû, ne jî hilbijartinên her ku diçe nezîk dibin bû.

Televîzyonvanê navdar pirsî, gelo Barack Obama goreyên xwe kom dike an ne.

Mişel Obama jî, bi awayeke zelal got, kom nake. Lê ji peqijî rêkûpêkbûnê hez dike.

Mîşel Obama, ev 2 sal in, ji bo zindîbûn û sihhetiyê, bi organizasyona bi navê “werin em bilebitin, hareket bikin ”, bin bang li hemû gelê Amerîkayê dike.

Bernamevana navdar Ellen jî, ji bo ku sihhetiya Mîşel Obama test bike, xwest şînav bikşîne.

Mîşel Obama jî, qet xwe neda ber nazan û ev daxwaza ecêb qebûl kir û li stûdyoyê 25 şînav kişand.

Mîşel Obama bi Ellen re keti bû pêşbaziyê. Lê Ellen zû dev ji pêşbaziyê berda lê Mîşel Obama hêj berdewam kir. Yên li stûdyoyê ji bo performansa Mîşel Obama demek direj li çepikan dan.

Êzdî cejna çileyê zivistanê li perestgeha Laliş dikin

2012-02-02T08:17:00.000-08:00

Salane piştî çileyê zivistanê bi dawî tê, êzdî rêwresmên cejna çileyê zivistanê li perestgeha Laliş digerînin, mîna hersal ev cejn dîsa tê lidarxistin.

Silêman şîretkarê Civata Ronahiya êzdiyan ji AKnewsê re got "Rêwresmên cejna çileyê zivistanê bi tenê li perestgeha Laliş têne gêran ku dîndar û qewal zanayên êzdiyan li perestgeha Laliş kom dibin".

Silêmanî got, "Hindek dîndar hene êzdî dibêjinê (çil gir) ku ev dîndar çil rojiyan digirin, lê rojîgirtin li çileyê zivistanî ne ferzeke olî ye û her kesek bi keyfa xwe ye bigire yan ne".

Tê zanîn êzdiyan 6 cejn hene ew jî cejna rojiyên êzdî, cejna bîlindî, cejna Xidir Ilyas, cejna çileyê havînê, cejna çileyê zivistanê û cejna çarşema sor.

Rojnamevanên Rojhilatê Kurdistanê civatekê dadimezirînin

2012-02-01T09:57:00.000-08:00

Komelek rojnamevanên Kurd ên Rojhilatê Kurdistanê, ji bo damezirandina civatek bi navê Civata Rojnamevanên Rojhilatê Kurdistanê bangewaziyê li rojnamevanên Rojhilatê Kurdistanê dikin.

Ew koma rojnamevanan damezirandina vê civatê wekî pêwîstiyekê dibînin û dibêjin: “Dema wê yekê hatiye ku çîna belav a ku bandora cîhana
ragihandina Kurdî çalakiyên xwe ji bo damezirandina rêxistinekî pîşeyî û têkildarî rojnamevanan saz bikin, dûrî destlêwerdana hizbî û hikûmî be. Di asta hemû binpêkirinên ku li beramberî vê çînê tên kirin, xwe wekî berpirsyar bizanin, ji bo nîşandana pirsgirêk û daxwazên vê çînê, rolê xwe bileyîzin.”

Li gor naveroka bangewaziyê, temenê rojnamevaniyê yê li Rojhilatê Kurdistanê sedsalek derbas kiriye, ji ber li sala 1921’an bi hewldanên Ebdurehman Bedirxan li bajarê Urmiyê rojnameyeke Kurdî hat çap kirin. Piştre jî di dema Simayîl Axayê Simko, li sala 1921’an Rojî Kurd hat derxistin. Berî damezirandina Komara Kurdistanê, piştre û heta niha jî gelek rojname bi zimanê Kurdî li Rojhilatê Kurdistanê hatine derxistin.

Amadekarên vê bangewaziyê dibêjin: “Ev hewldana me di demekê de ye ku Komara Îslamî ya Îranê hemû çalakiyên rojnamevaniyê li Îran û bi taybet jî li Kurdistanê qedexe dike. Li derveyî welat jî destlêwerdana hizbî û nerûkûpêkî di rojnamevan û dezgehên ragihandinê de tê dîtin.”

Amadekarên vê bangewaziyê di dema belavkirina vê daxuyaniyê de, 2 meh dem dane hemû rojnamevan û xebatkarên çapemeniyê yên Kurd ji bo peywendiyê ligel wan danin. Herwiha bi belavkirina rexne û têbiniyên wan ên di çapemeniyê de, ji bo dewlimendkirin û gihiştina encama vî fikrî piştgiriya wan bikin.

Meyla ji bo peywendîkirinê:

a.r.rojhalat@gmail.com

Mamosteyên Kurd kongreya xwe li dar dixin

2012-02-01T09:54:00.000-08:00

Yekîtiya Mamosteyên Kurd (YMK) li Ewropayê vê mehê kongreya xwe li dar dixin û her kes vexwend vê kongreyê.

Di nav her civakî de mamoste ciheke taybet digirin, ji ber ku gel zarokên xwe teslîmê wan dikin. Li nav kurdan jî qîmeta mamosteyan heye. Yek ji van rêxistinên mamosteyan Yekîtiya Mamosteyên Kurd a li Ewropayê ye. Ev yekîtî niha dê 25'ê vê mehê de kongreya xwe li dar bixe.

YMK'ê ji bo kongreyê daxuyaniyeke vexwendinê weşand û got: "Wekî gelê kurd, divê em bi hemû hêz û zanebûna xwe, li dora sazî û dezgehên xwe kom bibin, wan xwirt û bihêz bikin. Ev dibe bersiva hewldana înkar û tunekirina gelê me. Her çiqas em li derveyî welat bin jî, wekî mamosteyên kurd, hin erkên me yên xwezayî hene. Xwedîderketina li ziman, çand, dîrok û hwd. Xebat û fedakariya vê qadê wek zanyar,
perwerdevan, mamoste û ronakbîr, deynê stûyê me hemûyan e. Hilgirtina kar û barên vê qadê jî, karê kesên xwedîxîret û xwedîwijdan e."

YMK'ê her kes vexwendine kongreya xwe û wisa gotiye:
"Eger hûn dixwazin para xwe bixin nav hînbûn û pêşketina zimanê kurdî ji bo pêşeroja me, ji bo zarokên kurd,
Eger hûn dixwazin li hemberî pêlên asîmîlasyon û qirkirinê bibin çeperên ronakbîrî,
Eger hûn dixwazin ewrên reş û tarî, yên bi ser pêşeroja me ve tên bela-wela bikin,
Eger hûn dixwazin bi pênûs û wijdanê xwe li hember barbariyê şer bikin,
Eger hûn dixwazin li hember teyrên kergez- şevşevokên sedsala 21'an têbikoşin...
Kerem bikin, bêşdarî kongra me bibin, wê xurt û geş bikin."

Televizyoneke nû; BadînanSAT vedibe

2012-02-01T01:25:00.001-08:00

Yekitiya Niştimaniya Kurdistanê di nêz de kanaleke satalaytî bi navê Badînan SAT li ser frekansa (v10757) li ser satelita NIL SAT`ê li Dihokê dide vekirin.

Kanal ê di van rojan ê dest bi weşana testê bike.

Jêdereke ji Badîna ragîhand ku ev kanal ê di warê civakî, siyasî û werzîşî de bi zarawayê Badînî (Kurmancî) weşanê bike.

Li başûrê Kurdistanê 3125 şûnewarên dîrokî hene

2012-02-01T01:21:00.001-08:00

Hate ragihandin ku Li herêma Kurdistanê nêzîkî 3125 şûnewarên dîrokî hene û di bernameya Hikûmeta Herêma Kurdistanê de ye bi rêya masterplaneke wan şûnewaran bike şûnên geştyarî.

Rêveberê Karûbarên Şûnewaran li Berêveberiya Giştî ya Şûnewarên Herêma Kurdistanê Nadir Babekir ji Xandanê re got; “Niha li gor wan amarên ku hatine kirin li Hewlêr, Dihok, Silêmaniyê û navçeya Germiyanê sê hezar û 125 şûnewarên dîrokî hene. Niha masterplana şûnewarên dîrokî yên herêmê di qonaxa bicîhanînêde ye, ew masterplan temam bû dê hemû şûnewaran bikin şûnên geştyarî”.

Babekir da zanîn ku heta niha çi amareke rast a navçeyên şûnewaran di dest wan de nîne lewra amareke hûrgilî nîne, piştî pêkanîna amareke rêkûpêktir reng e piştî temambûna wê masterplanê rejêya şûnewaran zêdetir bibe.

Salê borî çendîn projeyên şûnewarî yên girîng hatine pêkanîn, biryar e îsal jî komelek projeyên dîn wek çêkirina muzexaneya niştîmanî, kolana şûnewaran, restore û rêxistina şûnewaran bên kirin.

Evîn-Der, tabelaya Kurdî daliqand

2012-02-01T01:20:00.001-08:00

Evîn-Kom a ku di sala 2008an de li Batmanê hatibû damezrandin tabelaya Kurdî daleqand.

“Komeleya Evîn, Perwerdehî, Çand û Piştevaniyê” qerara domandina xebatên xwe bi tabelayê Kurdî sitend.

Serekê “Evîn-Kom”ê Mihemed Alî Ortaç diyar kir ku: “Hetanî îro xebatên komeleya me seranser bi Kurdî bûn. Lewra yên ku em xitabî wan dikin tev Kurd in. Her heftiyê di rojên septê de Risaleyên Seydayê Bedîuzzeman bi zimanê Kurdî em semîner didin. Di rojên Îna jî ji aliyê melayên zana ve semînera çanda giştî tên dayîn. Ev semînerên me ji her kesî re vekirî ne.

Ji ber hessasiyeta me li ser zimanê Kurdî, me xwest ku em tabelayeke Kurdî li ber deriyê Komeleyê daleqînin

Kîtabeya Dîrokî ya li Dîyarbekirê li ber windabûnê ye

2012-02-01T01:17:00.001-08:00

Dîyarbekir ji gelek şaristanan re bûye war, bûye mazûvan. Gelek kîtabe û berhemên dîrokî lê he ne. Kîtabeya li derve Burca Evlîbeden’ê dike li ber wndabûnê ye. Kîtabeya ku lê hunera kufî hatîye nexişandin, rojê bi dehan kes di ser re derbas dibe. Pisporan ji bo parastina van berheman bangî berpirsîyaran kir.

Mamosteyê Zanîngeha Dicley’ê Prof. Dr. Abdurrahman Acar got ku; “Dîyarbekir di warê berhem û hunerên Îslamî de pir dewlemend e. Divê ev dewlemendî, bê parastin. Divê em xwedî li wan derkevin.

"Nalîna Dilê Min" derket

2012-01-31T11:26:00.000-08:00

Pirtûka helbestê ya Faysal Yamanê derket. Pirtûk bi temamî ji helbestê olî pêk tê. Faysal Yaman ji Batmanê ye.

Li zanîngeha Batmanê beşa zimanê kurdî tê vekirin

2012-01-30T11:08:00.000-08:00

Hat zanîn, dê li zanîngeha Batmanê, beşa wêje û zimanê kurdî bê vekirin.

Li gorî nûçeya malpera zanîngeha Batmanê, civata rêvebiriya zanîngehê, di civîna 24ê rêbendanê de biryar dabû li zanîngehê beşên wêje û zimanê kurdî û wêje û zimanê suryanî bê vekirin.

Li gorî nûçeyê, serokê zanîngeha Batmanê, prof. Dr. Abdusselam Uluçam, diyar kir, li ser daxwaziyên welatiyan beşên kurdî û suryanî vekirine û dê biryara zanîngehê di demek nêzîk de ji civata bilind ya perwerdeya Tirkiyê (YOK) re pêşkêş bikin.

Peykerê sê destan li Sêmêlê tê çêkirin

2012-01-30T11:04:00.000-08:00

Piştî sê pirojeyên çêkirina peykeran bo ciwankirina bajêrî ji aliyê giropê sê êk yê hunerê şêwekarî li bajêrvaniya Sêmêlê hatîne pêşkêşkirin, nuke êk ji wan peykeran hatiye pesendkirin ku ew jî peykerê sê destane ku dê kevîte dûriyana nîva bazarê Sêmêlê beramber perwerdeya deverdariya Sêmêlê û nuke kar li ser dihête kirin.

Sebaretî pesendkirina vî pirojey; Ekrem Îsa serokê bajêrvaniya Sêmêlê got: Em xweşhalîn ku van sê hunermendan ev pirojeyên biçûk yên hunerî bi merema ciwankirina bajêrê me; pêşkêşî me kirîn, ku sê pirojene û bi supasî ve êk ji wan pirojeyan ji aliyê parêzgerê Duhokê hatiye pesendkirin, ew jî peykerê sê destane, ramana van sê destan jî (sê mil, sê ul, sê netewe û Sêmêl) e, evca ez bi bawerim ev hunermende xudan şiyanin û hîvîxwazim hêdî hêdî em bişêyin bajêrê xwe ciwan bikeyin, çunku nuke demê hunerî û werziş û teknelujiyayê ye, lewra bajêrên ciwan û tijî huner û werziş nîşana pêşkevtina miletê kurde û xelkê biyanî jî dê bi çavekê serdemane temaşey me ket, sereray vê çendê du pirojeyên dî ji aliyê dîzaynê ve bi dumahî hatîne û me pêşkêşî cenabê parêzgeha Duhokê kirîne û em di geşbînîn ku xizmeta xelik û bajêrên xwe bikeyin.
Ji aliyekê dî ve sebaretî çêkirina peykerê sê destan şêwekar Deştî Mistefa got: Gelek supasiya hêja Temer Remezan parêzgerê Duhokê û bajêrvaniya Sêmêlê diken bo piştevaniya wan li vî karê me, ku kujmeyê 18 milyon û 500 hizar dînar bo çêkirina vî peykerê sê destan hatîne dan û nuke kar li ser çêkirina li ser dihête kirin û ji kersteyê bironzî dihête çêkirin û bo Newroza ev sale? dê bi dumahî hêt û perde li ser vî peykerî dê hête ladan.
Mistefay gotjî ku ev kare ji aliyê giropê sê êk ve dihête bicihînan, ev girope jî ji Deştî bi xwe û herdu hunermend Veman Berwarî û Hişiyar Feysel pêk dihêt

Du pirtûkên nû ên bo zarokan

2012-01-30T11:03:00.000-08:00

Herdu pirtûk jî yên zarokan in. Pirtûka yekem pirtûka Mamoste Heciyê Cindî ya bi navê “Hikyatên Cime’ta Kurda” ye. Ya duyem jî pirtûka Tolstoy ya bi navê “Çîvanok”e. Berhema mamoste Heciyê Cindî di heman demê de yekem çîrokên zarokan yên kurdî ne.
Di sala 1935’an de yekem car bi tîpên kîrîlî hatiye weşandin. Mamoste Hecî gund bi gundên Kurdistana Sor geriyaye û van çîrokana ji zarbêjan wergirtiye. Çîrokên di vê kitêbê de bi awayekî me ji kal an pîrên xwe guhdarî kirine. Ji ber wê jî hemû çîrokên vê berhemê nas tên bi meriv. Taybetiya vê berhemê ya wekî din zimanê wê ye. A rastî jî berhema Mamoste Hecî bi zimanekî ku em dikarin jê re bêjin “Kurmanciya reş” hatiye nivîsandin. Gelek peyvên mirî di vê kitêbê de vedijîn.

Berhema din ya bi navê Çîvanok’ê berhema Tolstoy e û ji zimanê Rûsî bi arava Tosinê Reşîd hatiye wergerandin. Hemû çîrok yên Tolstoy bixwe ne. Tolstoy di gundê xwe de ji bo ku zarokên derdora wî fêrî xwendinê bibin van çîrokana dinivîse û bi wan dide xwendin. Di heman demê de mamostetiyê dike ji wan re bi van kitêban. Ev berhem bi şêwazeke dîdaktîk hatiye nivîsîn. Wergera wê jî bi kurdiyeke tekûz ji aliyê Mamoste Tosinê Reşîd ve hatiye kirin

Mijara Tîrojê vê carê mîzaha kurdî ye

2012-01-29T11:10:00.000-08:00

Hejmara nû ya kovara Tîrojê derket. Di vê hejmarê de li ser mîzaha kurdî dosyayeke hatiye amadekirin.

54'emîn hejmara kovara Tîrojê ya rêbendan û reşemiyê derket. Kovarê di vê hejmara xwe de bi navê "Kurd û karîkatur" dosyayeke amade kiriye. Dosyaya ku ji aliyê Bulent Ulus ve hatiye amadekirin, Halil İncesu, İmam Cici û Huseyin Işik bi dîtinên xwe ku hevpeyvîneke tevahî hatiye kirin. Ender Ozkahraman jî bi nivîsa xwe beşdarî dosyayê bûye. Di dosyayê de li ser nîqaşa mîzah (qerf) û karîkatura kurdî wisa tê gotin: "Belê tiştek bi navê mîzaha kurdî heye.
Her civak mîzaha xwe saz dike lê ji bo karîkatura kurd em nikarin heman tiştî bibêjin, ji ber ku em hê çend kes in û me li ser karîkatura tirkî kok da û em hatin." Lê li aliyê din ji wan hin li hemberî gotina "ev karîkatura kurd e, ev a tirk e" jî derdikevin û rast rabînin ku karîkatur bi neteweyekê ve bê girêdan. Her wiha meseleya kovarên mÎzahî yên bi kurdî wekî Tewlo, Pîne jî tê sekinîn û mijar tê ravekirin.

Di kovarên de çend hevpeyvîn jî hatine weşandine. Di nav van hevpeyvînan de yek jê Çiya Mazî kiriye ku ew bi Profesor û lêkolînvan Celîlê Celîl re axiviye. Celil îdîa dike ku edebiyata kurdî di dîroka xwe de bi qasî îro ew qas xurt nebûye. Prof. Celîl ku hem li ser ziman û hem li ser wêjeyê sekiniye, romanên nivîskarên kurd jî para xwe ji rexneya wî girtiye. Celîl qisa dibêje: "Ez hinekî subjektîf im. Mesela roman. Ez navan nebêje, hinek henin ez radihêjimê ku romanên wana bixwînim, bîst rojan dixwînim, diwestim. Dijwar tên xwendin, xwendevan li pey xwe nabin. Roman gerek zû bê xwendin. (...) romanên me hene têde diyalog tune ne. Her fikir, fikir û fikir, dişalog tune ne:"
Ji hevpeyvînên bi kurdî Fehim Işik jî bi helbestvan Beren Bereh re hevpeyvîneke kiriye. Ji hevpeyvînan Serpil İlgun û Şengul Karadag jî bi nivîskar Nuray Mert re axivîne. Nivîskara Milliyetê Nuray Mert li ser pirsgirêka kurd, çareseriya wê û rewşa civakî dîtinên balkêş anîne ziman.

Ji ber ku kovar rastî sala nû hat du nivîsên li ser sala nû jî hatine weşandin. Ji van nivîsa Vedat İlbey bi kurdî, ya Sezai Sarioglu jî bi tirkî hatiye weşandin. Hakki Ozdal jî li ser Wanê nivîsa xwe nivîsandiye.

Her wiha Rêzan Nas, Nevzat Onaran, Murad Pola, Azad Zal, Cuma Boynukara, Mehmet Turkmen, Ferhan Umruk, Ar-da Janxwar, Sevda Karaca, Vedat Çetin, Bariş Avşar, Muze Tuzcuoglu bi nivîsên xwe beşdarî kovarê bûne.

Ji konferansa Medyaya Kurdî li Kolnê

2012-01-28T06:25:00.000-08:00

Komîsyona Ragihandinê ya Kongreya Neteweyî a Kurdistanê (KNK) di bin navê ‘Di netewebûn û dahatûya gelan de rola medyayê’ konferansekê li dar dixe. Konferans bi beşdariya nûnerên Çapemeniya Kurd ên ji her aliyên Kurdistanê li Kolna Almanyayê dest pê kir.

Di Konferansa Çapameniya Kurd de bi dehan rojnameger beşdar bûn. Axaftina destpêka konferansê ji aliyê endamê KNK’ê Mîrhem Yîgît ve hate kirin. Yîgît bal kişand ser rola Celadet Berdixan a û got; “Ji Amedê heta Hewlêrê, ji Mehabadê heta Qamişloyê em hestek hevpar a çapemeniya kurdî çê bikin.”

PIRSGIRÊKA ZIMAN Û QALIB

Parlementerê BDP’ê yê Culemêrgê û rojnameger Adil Kurt jî axivî. Kurt bal kişand ser zextên li ser çapemeniya kurd a li bakurê Kurdistanê û diyar kir ku zêdetirî 60 rojnamegerên kurd girtî ne. Kurt got ku çapemeniya kurdî piranî giraniyê dide ser wergerê û bal kişand ser pirsgirêkên ziman û qalibên ziman.

ROLA HERÊMA KURDISTANÊ

Kurt li ser rola Herêma Kurdistanê ya di vî warî de sekinî û diyar kir ku di vî warî de rolek girîng dikeve ser milê Herêma Kurdistanê; ji ber ku derfetên baş û bi kêr di destê wan de hene.

Serokê Enstîtuya Kurdî ya Brukselê Derwêş Ferho jî got; “Pirsgirêka me ya neteweyî û disiplînê heye” û got ku divê çapemeniya kurdan aliyê neteweyî esas bigire.

Konferans, bi desteka Saziyên wekî Enstîtuya Kurdî ya Burkselê, Enstîtuya Kurdî ya Kolnê, Yekîtiya Xwendekarên Kurd li Almanya, Konfederasyona Komeleyên Êzdiyan li Ewropa tê lidarxistin. Moderatoriya rûniştinên Konferansê, ji aliyê Memo Şahîn, Harem Kamal Xoşîd, Kakşar Oramar, Xeyrî Bozanî, Salah Xidir ve tê kirin.

Rojnamegerên axaftinên li ser mijarên di çarçoveya di netewbûna gelê kurd de rola medya bikin; Amed Dicle, Faysal Dagli, Samî Erguşî, Guney Aslan, Xelîl Xudhur Maşko al Haraqi, Mizgîn Bîngol, Dilêr Akreyî, Medenî Ferho, Heso Hurmî, Qamer, Huseyin Elmali, Mahmud Onder, Azîz Ogur û nûnerên rojnameyên Rûdaw, Yenî Ozgur Polîtîka, Le Mond Dîplomatîk Kurdî, cih digirin

Di konferansa Medyaya Kurd de girîngiya 'pîvana neteweyî'

Komîsyona Ragihandinê ya Kongreya Neteweyî a Kurdistanê (KNK) di bin navê ‘Di netewebûn û dahatûya gelan de rola medyayê’ konferansekê li dar dixe. Konferans bi beşdariya nunerên çapemeniya Kurd ên ji her aliyên Kurdistanê li Kolna Almanyayê dest pê kir. Rojnamevanên Kurd di konferansê de bal kişandin ser pîvana neteweyî ya di çapemeniya Kurd de.

Di konferansê de rexne hate kirin ku hin çapemeniya Kurdan bûyera Roboskiyê nekirin rojev û di konferasnê de ev mijar hatin nirxandin; Rola televîzyonê di çanda neteweyî û civaka neteweyî de, medyaya civakî, rewşa her çapemeniya her çar parçeyên Kurdistanê.

Memo Şahîn moderatoriya beşa destpêkê ya konferansê kir û piştre jî ji rojnamevanên Roj Tv Amed Dîcle axivî û bal kişand ser pirsgirêkên çapemeniya Kurdan. Dîcle destnîşan kir ku ew di wê baweriyê de ku dê pirsgirêkên ziman û standartbûnê bi demê re çareser bikin.

Dîcle bersiv da pirsa “Çapemeniya Kurd û Kurdistanê heye?” û got; “Li Kurdistanê êdî tu tiştek di tarîtiyê de namîne. Ji ber wê jî mirov dikare realiteya çapemeniya Kurd û Kurdistanê bibîne” û mînaka bûyera Roboskiyê da.

Dîcle bal kişand ku Roj TV ji demjimêrên destpêkê ve ji bo Komkujiya Roboskiyê dest bi weşana zindî kir û diyar kir ku hin çapemeniya Kurd cih nedan nûçeyên der barê Komkujiyê de.

Piştî Dîcle, nivîskar-rojnamevan Faysal Dagli axivî û bal kişand ser medyaya civakî û pêşketinên wê. Dagli bal kişand ku divê çapemeniya Kurd berjewendiyên neteweyî esas bigire û komkujiya Roboskiyê bi bîr xist û got ku weke çapemeniya Kurd bi qasî tê xwestin mijara Roboskiyê nebirine qada navneteweyî. Dagli destnîşan kir ku divê hemû çapemeniya Kurd ji bo Roj Tv di nava piştevaniyê de bin.

DI ÇAPEMENIYÊ DE JIN TUNE

Rojnamevan û lêkolîner Kakşar Oremar moderatoriya beşa duwemîn a konferansê kir. Rojnamevan Mizgîn Bîngol der barê “Medya û Jin”, Gunay Aslan der barê “Rewşa gerdûnî ya çapemeniyê de” de axivîn.Bîngol bal kişand ser rola jinê ya di çapemeniyê de û destnîşan kir ku ne tenê li Rojhilata Navîn, di çapemeniya cîhanê de cihê jinê tune ye.

Ji Teatra Mîtannî yê lîstîka nû: Heft û Heşt

2012-01-28T06:19:00.000-08:00

Koma Teatra Mîtannî ku xebatên xwe li Navenda Çanda Mîtanniyê berdewam dikin, lîstîka xwe ya nû ya Heft û Heşt bi welatiyan re parve kir.

Koma Teatra Mîtannî ya xebatên xwe li Navenda Çanda Mîtannî ya Şaredariya Nisêbînê hate avakirin û berê jî lîstikên xwe yên bi navê "Çol û Av", "Dîlana xweristê" peşkêşê temaşvanan kir, lîstika xwe ya nû ya bi navê Heft û Heşt jî welatiyan re parve dikin.

Lîstika yek perde ya avêtina Adem û Hewa ji cennettê, encamên tehloqê ya tahakkuma mirov ya li ser zindiyên kirinê dibejê, dê di 30 çile, seat 19.00'an de bi galayekê temaşavanan re bê parve kirin. Lîstika Cemîl Denlî nivîsî û koma Teatra Mîtannî list, dê di 31’ê çile roja seşemê seat 19.00'an de li sahneya Sarya ya Navenda Çand a Mîtannî yê bê lîstin.

Çapemeniya serdema Komara Kurdistanê di pêşangehê de

2012-01-28T06:18:00.001-08:00

Bi helkefta borîna 66 salan bi ser damezirandina Komara Kurdistan komîteya Peymangeha Teknîkî kargêriya Yekêtiya Xwendevanan bi alîkariya pişka rojnamevaniyê pêşangeheka dîkûmêntî bo Ferhad Dawid li dor çapemeniyên serdemê Komara Kurdistanê Tê vekirin.

Ferhad Dawid bo rojnameya war got: Ev pêşangeheka çapemeniyê ji serdemê komarê li rojhelatê Kurdistanê niha di vê pêşangehê de hatîne nîşandan, xuyakir jî bi vê helkeftinê bi çapemeniyan zindî bike weku erkekê nîştmaniye û weha got: Peydakirina van çapemeniyan gelek bi zehmet bû eve heyama neh salane li dûv vî erşîfî tê gerandin taku ev belge peyda bûne, dîsa gelek jivî arşîfî ji dervey Kurdistanê hatine peydakirin.
Ji aliyê xwe ve serperştê pêşangehê Serbest Xalid berpirsê liqê zanko yê xwendevanan got: Ev pêşangehe geleka giring bû kû hatiye vekirin, çunkî babetên bi mifa hatine nîşandan, xuyakir jî merem ji vekirina vê pêşangehê saxkirina vê bîreweriyê bû û komara Kurdistan yek ji wan deskeftên here giring bû di dîroka kurdan de hatiye pêş.

Modela pêşîn a "mîlyarder"

2012-01-26T11:01:00.000-08:00

Gisele Bundchen a Brazîlî kolesksiyona xwe binkancan derxist bazarê. Koleksiyana Gisele Bündchen di bin vaê merqeya Brazîlî Hope de derket bazarê.
Gisele Bündchen bi vî avahî bû yekem modela ku xwedî serweta mîlyar dolarî.

Gisele Bundchen a 30 salî di beyannameya xwe bacê de 1 mîlyar dolarî derbas kir û rekorek şikand. Tê diyar kirin di vî warî de reqîba herî mezin a Bundchenê Heidi Klum e. (HAWAR NET)

Li Kelarê yekem pêşangeha pirtûkan vebû

2012-01-26T10:49:00.000-08:00

Di bin navê “xwendin mirovê temam durist dike”, pêşangeheke pirtûkan li bajarokê Kelarê hate vekirin.peshangay kteb-kalar

Pêşangeh, duhî, li hola Pirtûkxaneya Giştî ya Kelarê ji hêla Komeleya Rewşenbîriya Lawan a Zenur bi hevkariya 15 saziyên çap û belavkirinê hate vekirin û dê heftiyekê bidome.

Serpereştyarê pêşangehê Mihemed Ebdilwehab ji AKnewsê re daxuyand ku di pêşangehê de 3 hezar navnîşan û bêtirî 30 hezar pirtûkî bi zimanên kurdî û erebî hatine raxistin.

Ebdilwehab amaje kir ku 15 saziyên çap û weşanê di pêşangehê de beşdar in, ji wan Dezgeha Aras a Çap û Belavkirinê, Dezgeha Dar el-Meda, Çiwarçira, Rênima, Hawlatî û Saye.

Ebdilwehab aşkere kir ku 40% ji buhayê pirtûkên pêşangehê hatiye kêmkirin.

Ev yekemîn pêşangehe ku îsal li bajarokê Kelarê tê vekirin.

"Kurdistan TV2" tê vekirin

2012-01-26T10:36:00.000-08:00

Wek tê zanîn Kurdistan TV 13'emîn salvegera damezrandina xwe pîroz kir.
Hate hîn bûn ku Kurdistan TV kaneleke nû veke. Tê diyar kirin ku Kurdistan TV2 de zêdetir sîyaset tune be û bernameyên çand û huner û spor cîh bigrin û Kurdistan Tv jî wek televizyoneke sîyasî û nûçeyî weşana xwe bidomîne.

Wek tê zanîn Kurdistan TV yekem televizyona satalaytî ya başûrê Kurdistanê ye. (HAWAR NET)

Pirtûka ‘Gotinên pêşiyan û îdyomên kurdî’ derket

2012-01-24T12:14:00.000-08:00

Helbestvanê kurd Ezîz Xemcivîn ku li Dubaiyê dijî, vê carê dest avêt xebata danhev û berhevkariyê. Pirtûka Xemcivîn a “Gotinên pêşiyan û îdyomên kurdî” derket.

Pirtûk ji aliyê Enstîtuya Kelepûrê Kurdî ya Silêmaniyê ve hate çapkirin. Pirtûk ji 134 rûpelan pêk tê û nêzî 3 hezar metelokên kurdî tê de cih digrin. Helbestvan Ezîz Xemcivîn derbarê pirtûkê de ji AKnewsê re axivî.

Xemcivîn, da zanîn ku ew salên dirêj bi vê xebatê re eleqedar bûye û wiha got: “Min ji destpêka xwe de didan hev û min di salên dawî de ew serastkirin û dida ber hev û weşand. Giringiya vê pertûkê digel hemû pertûkên berhevkirina kelepor, pêma û folklore kurdî heye. Pertûkeke taybet pend û metelokên kurdî ye. Gotin û îdyomên di vê pirtûkê de bêtir ên herêma Beriya Mêrdînê ne.”

Konferansa Medyaya Kurdî tê lidarxistin

2012-01-24T12:13:00.000-08:00

Komîsyona Ragihandinê ya Kongreya Neteweyî ya Kurdistanê di bin navê "Di netewebûn û dahatuya gel de rola medyayê" dê 28'ê çile konferansê pêk bîne.

Komîsyona Ragihandinê ya Kongreya Neteweyî ya Kurdistanê di bin navê "Di netewebûn û dahatuya gel de rola medyayê" 28'ê çile konferansê saz dike. Konferansa Medyaya Kurd dê li Salona Konferansê ya Jugendherberge ya Kolna Elmanya pêk bê. Konferansa Medyaya Kurd yekemîn car dê li Ewropayê pêk bê. Dê li hemû bajarên kurdan û Ewropa nivîskar, rewşnebîr û rojnameger tevlî konferasê bibin. Konferana Medyaya Kurd dê li ser navê 36 rojnamegerên hatin girtin bê lidarxistin. Li ser navê rojnamegerên girtî jî dê Parlementerê BDP'ê yê Colemêrgê Adîl Kurt tevlî konferansê bibe. Konferans bi piştgiriyar saziyên wek Enstutiya Kurd a Burksel, Enstituya Kurd a Kolnê, Yekîtiya Xwendekarên Kurd a Elmanya û Konfederasyona Komeleyên Êzdiyan a Ewropa tê lidarxistin. Dê Memo Şahîn, Harem Kamal Khosheed, Kakşar Oramar, Xeyrî Bozanî û Salah Khidir beşdarî konferansê bibin.

Rojnamevan wê axaftinên li ser mijarên di çarçoveya di netewbûna gelê Kurd de rola medya bikin. Amed Dicle, Faysal Dagli, Samî Erguşî, Guney Aslan, Khalil Khudhur Mashko al Haraqi, Mizgîn Bîngol, Dilêr Akreyî, Medeni Ferho, Heso Hurmî, Qamer, Huseyin Elmali, Mahmud Onder, Azîz Ogur, ûnûnerên rojnameyên Rudaw, Yenî Ozgur Polîtîka û Le Mond Dîplomatîk Kurdî, cih bigirin.

Amadekarên Konferansê, destnîşan kirin ku gelê kurd, bi giştî di pêvajoyeke dîrokî re derbas dibe û wiha gotin: "Di vê pêvajoya dîrokî de, li Rojhilata Navîn, dizaynkirineke nû tê kirin. Di vê dizaynkirina nû ya herêmê de, rol û mîsyoneke giring ya gelê Kurd jî heye û wek aktorê sereke derketiye holê. Bi vê mebestê, rol û misyoneke dîrokî û giring dikeve ser milê Medya Kurd jî. Di sedsala 21. de, medya di dahatuya gelan de, bûye hêza yekemîn û pêwiste Medya Kurd jî, bi vê rol û misyona xwe, bi binbarî û berpirsiyariya xwe rabe û misyona xwe bîne cih."

Di berdewama daxuyaniyê de wiha hate gotin: "Di vê pêvajoya ku rojnamevanên Kurd, bi komî têne girtin û bi armanca veşartina kiryarên faşîzan yên li dijî gelê Kurd, dengê medya kurd û alternatîf tê qut kirin de, lidarxistina Konferansa Kurd giring e. Bi vê mebestê me xwest, Medya Kurd, rojnamevanên Kurd, bi xwe rewşa xwe dibin çavan re derbas bikin û di vê pêvajoya dîrokî de, rol û misyona xwe nîqaş bikin û bigihin encamekê. Pêwiste rêxistiniya xwe dibin yek sîwanê de; bi beşdariya tevahiya medya Kurd ya Bakur, Başûr, Rojhilat, Rojava, Ewropa, Maxmur, Ermenîstan û Rusya sazkar bikin, rol û mîsyona xwe ya neteweyî, bi awayekî profesyonelî bilîze. Eger dikaribe, Konseya Rojnamevanên Kurd jî sazkar bike."

Amadekarên konferansê destnîşan kirin ku bi pêkanîna vê Konferansê, armanca sereke jî, helbet pêşengiya pêkanîna yekîtiya neteweyî ye û wiha dawî li daxuyanê anîn: “Medya Kurd, bi zimanê xwe, dikare çanda rojane, edebiyata jiyana rojane, berhemên nirx û pîroziyên çapemeniyê sazkar bike. Li dijî şerê tabet yê li dijî Kurd jî, wek alternatîfa çapemeniya muxalif jî, bi hêztir û bandortir derbikeve meydanê. Pêwiste Medya Kurd nebe amûrê destê dijmin û misyonertiya kultur û îdeolojiyên li dijî hebûna gelê Kurd neke. Di aliyê rêxistiniya neteweyî û navneteweyî de, berdevkiya gelê xwe bike û misyona pêkanîna yekîtiya neteweyî bigire ser xwe.”

Angelina Jolie ducanî ye

2012-01-24T12:08:00.000-08:00

Aktera Amerîkî ya navdar Angelina Jolie careke din dibe dê û li benda zaroka xwe ya çaremîn e.

Aktera Amerîkî û Hollywood ya bi navûdeng Angelina Jolie, niha ducanî ye û zikê wê 3 mehî ye, lê vêga naxwaze di medyayê de behs bike û eşkere bike.

Angelina Jolie û Brad Pitt niha xwediyê 6 zarokan in, 3 yên wan e û 3 zarokên din jî hilgirtine û wan xwedî dikin.

Navê “Kurdistan” di kitêbeke kevin a 250 salî de

2012-01-24T12:03:00.000-08:00

Li wê taxa ku em lê dijîn, hinek kesên Swêdî hene ku gava ji kitêbên xwe yên kevin bêzar dibin, yan ku bi xwe mirin bi rêya merivên wan, li heman odeya avêtina ziblê li qorzîkekê kitêban datînin. Daku hinek kesan xwestin pirtûkan ji xwe re bibin. Her li wî cihê heya vêga min gelek kitêbên kevin û bi nirx ên îngilîzî û swêdî li ser keviya zibilxanê hilgirtine û li cem xwe parastine.

Yek ji wan kitêban, sefernameya Castin Niebuher e ku di salên 60 ji 1700 hatiye welatên Erebî, Kurdistan û Tirkiyeyê. Li gor biryara paşayê Danîmarka di sala 1761ê de ew rêwîtî bo matematîkzan û stêrnas Castin Niebuher ligel çend zanayên din tê sazkirin. Sala 1766ê Castin bi rêya Bexdayê digihîje Musil û pişt re Mêrdîn, Amed û Riyayê. Niebuher di bîranînên xwe de heya ji Amed û Riha derbas dibe qala Kurdan dike. Herwiha li hinek cihan di vê nivîsarê de jî peyva ”Kurdistan” li ber çav dikeve.

10-12 salan piştî rêwîtiya Castin, keşe û mamosteyê olzan ê navdar yê zanîngeha Uppsala bi navê Samuel Odmann sefername bi zimanê swêdî di sala 1787ê de li Stockholmê li çapxaneya Kongl Ordens-Tryckeriet çap dike.

Dibe ku li Swêdê û piştî zêdeyî 250 salan tenê çend mînakên herî kêm ji kitêbê li ber dest mabin, ew jî bi piranî li kitêbxaneyên mezin ên Swêdê ne. Niha yek ji mînakên vê kitêbê li ba min heye.
Di vê pirtûkê de di gelek cihan de ji rûpelê 426 bi şûn de heya 446 qala Kurdan tê kirin û li hinek cihan jî navê Kurdistanê hatiye nivîsandin. Ev kitêb di aliyê dîrokî de pirr girîng e bo Kurdan û bo selimandin û ronîkirina hinek kêşeyên erdnîgarî çavkaniyeke girîng a dîrokî ye.

Gava Castin Niebuher berî 250 salan, di sala 1766ê de qala peyva Kurdistanê di sefernameya xwe de dike navê çend dewletên netewî weke Îraq, Tirkiye û Sûriye hê nebûn. (Rudaw)

Weşanxaneya ‘Na’ bi pirtûka ‘Bêexlaq’ hat

2012-01-23T11:27:00.001-08:00

Weşanxaneyek din li weşanxaneyên kurdan zêde bû. Wexanxaneya bi navê “Na” dest bi weşanê kir û pirtûka xwe ya yekemîn bi navê “Bêxelaq” derxist. “Bêexlaq” pirtûka çîrokan a H. Kovan Baqî ye.

Van salên dawî hejmara weşanxaneyên kurdan zêde dibin lê piranî jî ji aliyê nivîskaran ve ev weşanxane têne vekirin.
Weşanên Lîs ji aliyê helbestvan Lal Laleş û hevalên wî ve, Weşanên Belkî ji aliyê helbestvan Rênas Jiyan ve, Weşanên Ava ji aliyê nivîskar Ronî War ve, Weşanên Ronahî ji aliyê nivîskar Mihemed Ronahî ve, Weşanên J&J ji aliyê nivîskar Azad Zal ve û hwd. bi vî awayî çend weşanxaneyên kurdan derketin nav qada weşangeriyê. Niha yeka din li wan zêde bû: Weşanên Na. Weşanên Na li Îzmîrê ji aliyê çîroknivîskar H. Kovan Baqî û hevalên wî ve hatiye avakirin. Nayê wekî yekemîn pirtûk, pirtûka çîrokan a H. Kovan Baqî derxist.
H. Kovan Baqî yek ji endamên “Nifşê Rewşen”ê ye û ji salên 90’î ve bi çîrokan re eleqedar e. Baqî ku di nav çîroka kurdî de xwedî cihek taybet e, hindik dinivîse lê xurt dinivîse. H. Kovan Baqî di destpêka salên 2000’î de piştî çû Îzmîrê demek dirêj jê deng nehat, lê wisa diyar e di bêrîka xwe de her çîrok dane ser hev û di van salên dawî de jî hêdî hêdî deng jê tê. Niha jî ew bi pirtûka xwe ya çîrokan ya bi navê “Bêexlaq” derket pêşberî çîrokhezên kurdî.

Ev pirtûk Baqî ku keda wî ya heşt salan e ji sê beşan û 17 çîrokan pêk tê. Digel nivîskarî edîtoriya pirtûkê jî H. Kovan Baqî kiriye; redaksiyona wê Şemso Qemer û berg û rûpelsaziya pirtûkê jî Berfo Barî kiriye. Pirtûkan Baqî heşt salan pêre eleqedar bûye ji 105 rûpelan pêk tê.

Vaye beşek ji pirtûkê:

"Azadîxwaz nîn be, koletî nawelide."
Hîçek, bi tiştekî nehîç zanibe jî hîç e. Nehîç'ek, bi hîketê zanibe dibe ji nehîçekî zêdetir, ji nehîçekî û du hîçan kêmtir. Wexta bi zanîna hîçekê qaneh nebû û hîçên ji hîçekê bêtir jî nasbike, wê bive ji nehîçekî û du hîçan zêdetir."

Bêexlaq / H. Kovan Baqî / Weşanên Na / Çîrok / 105 rûpel

Kesên dixwazin pirtûkê bi dest bixwin dikarin bi ser vê navnîşana e-mailê re bi weşanxaneyê re bikevin têkiliyê:
wesanenna@hotmail.com

Koordînasyona Komeleyên Kurd li Munchenê hate damezrandin

2012-01-23T11:26:00.000-08:00

Bi mebesta bidestxistina mafên demokratîk û civakî û başkirina rewşa kurdên li Munchenê 9 komeleyên kurdan hewl didin xebatek hevbeş bikin. Heman komele piştgirtiya tekoşîna gelê Kurdistanê jî xistin rojeva xwe.

Agahiyên ku ji Rûdawê hatiye wergirtin roja duşêma borî 9 komeleyên kurdan (Komela Koçberên Kurd/OKM, Komela Çandî ya Mezopotamya/KÇM, KOMKAR-Munchen, Komela Çandî ya Kurd/KÇK, Dibistana Kurdî/ ROJÎN, Civata Kurd, Mizgefta Ahmedê Xanî, FC-Azadî û FC-Newroz) yên li bajarê Munchenê bo karên hevbeş civînek lidarxistin.

Civîn li ser daxwaziya Civata Kurd û Komela Koçberên Kurd/OKM, roja duşêma borî êvarê li Landwehrstr.43 hat lidarxistin û heta saet 23ê şevê berdewamkir. Rojeva civînê “Di pêşerojê de hevkarî û koordînasyona komeleyên kurd li Munchenê” bû.

Nûnerên komeleyan di civînê de li ser berjewendiyên hevbeş, potansiyela rewşa civakî û siyasî ya Kurdên li Munchenê rawestiyan û bo hevkariya komeleyên kurdên li Munchenê bîr û baweriyên xwe anîn ziman.

Li gor îstatîstîkên nû li Munchenê nêzikî 20 hezar Kurd dijîn. Pirraniyên wan ji Bakur û Başûrê Kurdistanê ne, ji Rojava û Rojhilatê Kurdistanê jî nêzikî 2 hezar Kurd li Munchenê dijîn. Pirraniya Kurdên bakûr nêzikî 50 sal in li Munchenê dijîn ku ev jî dibe 2-3 jenerasyon.
Di civînê de komeleyên kurd di nava xwe de “Koordînasyona Komeleyên Kurd li Munchenê/(SAZBÛN/KOORDINATION) damezirandin û dixwazin mehê carek bo xebat û danûstandina agahiyan bên cem hev, da ku di raya giştî de deng û navên kurdan bilind bikin û piştgirtiya tekoşîna gelê Kurdistanê jî bikin.

Orkestraya neteweyî ya kurd ava dibe

2012-01-23T11:25:00.000-08:00

Sopranoya kurd Mizgîn Tahir ku niha li Akademiya Cegerxwîn mamostetiya operayê dike, bal kişand ku ji bo kurdan orkestrayeke neteweyî şert e û ew ê di 1’ê adarê de serlêdanên ji bo orkestraya neteweyî bidin destpêkirin.

mizginsoprano2Sopranoya kurd Mizgîn Tahir ku ji binxetê ye û ev demek e li Akademiya Cegerxwîn a Şaredariya Bajarê Mezin a Diyarbekirê mamostetî dike, derbarê xebat û muzîka xwe de ji AKnewsê re axivî. Tahir, bal kişand ku ew ji malbateke muzîkjen de hatiye dinyayê û ji ber vê yekê çavê xwe bi hunerê vekiriye û wiha got: “Ez di civakeke hunerî de bûm. Bav û birayê min muzîkjen û dengbêj bûn. Min geh wêne çêdikirin, geh peyker çêdikirin. Lê muzîk di jiyana min de wisa bêhemdî derbasî hundirê min bû. Hem dengbêjiyê pir bala min kişand. Dengbêjî hunereke pir xweş, bi qîmet, wilo giranbuha bû, lê ne di nava muzîka cîhanê de bû. Ji ber vê yekê min xwest, ez çilo dikarim dengbêjiyê, meqam, çîrok û destanên kurdî çilo bikim akademîk. Ji ber vê yekê min biryar da biçim akademiya deng bixwînim. Ez çûm, min opera xwend.”

‘Amedî pêşî matmayî man piştre hîn bûn’

Mizgîn Tahir, bi bîr xist ku di konsera wê ya operayê ku di 2007an de li Şanogeha Anfiyê ya Diyarbekirê da, gelek kes matmayî mane û wiha behsa vê konserê kir: “Di mîhrîcana li Amedê de min cara ewil opera kir. Pir bala kurdan kişand. Hem bala wan kişand, hem mat man. Pirs di serê wan de çêbûn. Gelo ev çi ye? Pir kêfa wan jî nehat, pir aciz jî nebûn. Tenê hema bal kişand. Xwesteka min ew bû ku bal bikişînim. Ku bal bê kişandin, pirs û lêkolîn êdî dest pê dikin. Armanca min ew bû ku bigihijim vê meseleyê û hin kes pirsan ji xwe bikin. Piştre min xwest hinekî bihêlim ku miletê min li operayê guhdarî bike. Ji ber vê yekê min albûmek çêkir. Min albûma xwe ya Lorîka Adîloş derxist.”

Orkestraya neteweyî ya kurd tê avakirin

mizginsopranoSoprano Mizgîn Tahir, destnîşan kir ku di Akademiya Cegerxwîn de dayîna dersên operayê ew pir şad û bextewar kiriye û destnîşan kir ku ew ê vê ked û şanaziyê bi xebateke girîng tacdar bikin. Tahir, mizgîniya avakirina orkestraya neteweyî ya kurd da û wiha got: “Êdî hewcedarî bi vê yekê heye ku orkestraya neteweyî ya kurdî damezre. Ji 1ê adarê em ê dest bi wergirtina serlêdanan bikin. Em ê bi Orkestraya Odeyê dest pê bikin. Armanca me ew e ku ful-orkestra ava bibe. Ji bo vê yekê divê em bi 150 kesî dest bi orkestrayê bikin. Lê dawiyê digihije çiqasî ne diyar e, deriyê orkestrayê vekiriye. Heta ku bigihije ful-orkestrayê, em ê bixebitin. Em bi hêvî ne ku muzîkjenên baş serî li me bidin.”

Li Amedê çalakiya xwendekaran a nîvsalê

2012-01-23T11:24:00.001-08:00

Li Amedê çalakiya xwendekaran a nîvsalê Li Amedê çalakiya xwendekaran a nîvsalê Xwendekarên mala perwerdeyê ya Şaredariya navçeya Amed Kayapinarê, di çalakiya nîvêsalê de hatin cem hev.

Çalakî li Navenda Çand û Ciwanan a Cegerxwîn pêk hat, bi sedan xwendekar tevlî çalakiyê bûn.

Çalakî piştî axaftinan bi pêşandanên muzik û şanoyê yên xwendekaran amadekiribûn dewam kir.

"Rûdaw TV" tê vekirin

2012-01-22T11:28:00.000-08:00

Hat daxûyandin ku wê şîrketa Rûdaw a xwediyêrojnameya Rûdawê di nava amadekariya vekirina televîzyoneke nûçeyî û radyoyê de ne.

Epirtûka "Ferhenga Destî Kurdî bi Kurdî"

2012-01-21T18:28:00.000-08:00

Epirtûka "Ferhenga Destî Kurdî-Kurdî"

Hûn dikarin vê pirtûkê li kompîtera xwe ya ser mase an jî kompîterên xwe yên tablet an jî amûrên xwendinên en wek Kindle û amûrên mobîl de bixwînin an jî çap bikin û bixin arşîva xwe.
HAWAR NET/Çandname

Ji bo daxistina pirtûkê bitiqînin

Pirtûkeka nû li ser Êzîdîtiyê derket

2012-01-21T12:37:00.000-08:00

Pirtûka nivîskarê kurd Teymuraz Avdoev ya bi sernavê "Aspêkta dîrokî-dînî-ruhîyê ya êzdîtîyê" ronahî dît

Pirtûk ji şeş beşan e:

Beş 1. Malûmatîyên tomerî derheqa êzdîyan da.
Beş 2. Îdêntîfîkasyona êzdîyan
Beş 3. Rehên dîrokî yên êzdîyan.
Beş 4. Êzdîtî: êtapên hevgirtin-hasilbûnê.
Beş 5. Şêx Adî: meriv-lêgênd.
Beş 6. Êzdîtî. Çavpêketin ji hundur va.

Armanca vê berhema zanyarî ev e:

• dîyarkirina rastîya êzdîtîyê û cîyê wê di sîstêma bawermendîyên dînî-fîlosofîyê ya gelên Mêsopotamîyayê û Îrana Kevinare da;

• analîzkirin û sîstêmkirina malûmatîyên heyî derheqa kurdan da – peyhatîyên êzdîtîyê – û hewildana çareserkirina dijîhevtîyên heyî di pirsên derheqa rastîya êzdîtîyê û xwelêgirtina êtnîkîyê ya surên wê;

• raberkirina malûmatîyên jînenîgarî derheqa Şêx îbin Musefir da û qîmetkirina rasteqîn ya kar û bare wî li ser bingehê bi her alî û tomerî lêkolîna çavkanîyan, zelalkirina tesîra wî li ser rêformkirina êzdîtîyê.

Nûyîtîya zanyarî ya vê berhemê:

1. Ev berhema zanyarî hewildana pêşin e bona bi her alî nasîna êzdîtîyê wek faktora kûltûra ruhanî ya koma dînî-hebandinê ya bi nave «êzdî», bi hesabhildana serketinên sereke û bawerîyên rexnegirî, ku di goveka dîroknivîsîya vê pirsê da hatine lêkolanê.

2. Di vê berhema zanyarî da cara pêşin pirsgirêkên mêtodologîyê yên lêkolîna ulmê êzdîtîyê, îzbatîyên antropologîyê yên ku êzdîtîyê ji Zerdûştîyê didine cudakirinê, ferqa di navbera wan da hatine nîşandan û rêyên pêşketina wan hatine destnîşankirin.

3. Li ser bingehê bi her alî û tomerî lêkolîna çavkanîyan gelek pirs hatine azirûkirin, ku derheqa kivşkirina rastîya wê pirsê da ye, ku em li ser disekinin, dîroka xuliqandin û pêşketina wê, nûjenkirina îdêayên êzdîtîyê ye.

4. Nivîsên di vê berhemê da heyî yên fîlosofîyê û dîndarîyê aspêktên dîne êzdîyan ronahî dikin, ku carna nayêne fêmkirin û gelek caran dibine sebebê rexneyan ji alîyê wan kesan da, ku dînên xaçparêzîyê û musulmanîyê dihebînin.

Ev pirtûk îsal li Moskvayê, ji alîyê weşanxaneya «Êra» da bi zimanê rûsî hatîye çapkirin, 466 rûpel e.

Ji ber ku xwe tazî kir, êdî nikare here Îranê

2012-01-19T16:55:00.000-08:00

Lîstikvana îranî Gulşifte Ferahanî ji bo astengiyên li pêşiya jinan şermezar bike weneyekî tazî pêşkêşî Madame Le Figaro û ji ber vê ketina wê ya Îranê hat qedexekirin.

Gulşifte Ferahanî lîstikvanekî navdar e. Herî dawî wê di fîlmê îranî "Mim Mesle Mader" de lîstibû û ev fîlm li Îranê gelek hatibû temaşekirin. Piştî vê jî wê di fîlmê Hollywoodê "Body of Lies" de tevî Leonardo Di Caprio lîstibû.

Gulşifte Ferahanî piştî ku Âhmedînejad astengî derxistibû pêşberî sînemaya Îranê wî welat terk kiribû û niha li Parîsê dijî. Dema Îranê cezaya hepsa li malê dabû derhêner Cafer Penahî, Gulşifte

Ferahanî çalakiyeke protestoyî tevî hin sînemageran organîze kiribû.

Lîstikvanan delal Gulşifte Ferahanî bi ev wêneyê xwe yê di Madame Le Figaro de astengiyên li pêşiya jinan şermezar kir. Farahanî ku berê jî navdar bû bi vê wêneyê re zêdetir malpera wê ya

Facebookê ji aliyê îranî û gelên din ên Rojhilata Navîn ve hat şopandin.

Piştî ev wêneyê Gulşifte Ferahanî hikumeta Îranê peyameke jêre şandiye û gotiye ku ew naxwazin ew vegere welatê xwe.

Li ser vê yekê Farahanî wisa gotiye: "Rêberekî Rayedar ê Îslamî yê Wezareta Çandê ji min re got ku pêdiviya Îranê bi lîstikvan û hunermenda nîn e. Got tu dikarî xebata xwe ya li ser hunerê li ciheke din bikî."

Bi vî awayî Farahanî êdî nikare here Îranê. Gulşifte Ferahanî ku heta niha di gelek fîlman de lîstiye, di fîlmê derhêner Behmen Qubadî yê bi navê "Nîvê Heyvê" de jî lîstibû. Diyarname

Kurdistan Tv 13 salvegera xwe pîroz dike

2012-01-19T13:49:00.000-08:00

Di berdewamiya serdanên Rayedar, Berpirs û kesayetiyên curbicur yên Kurdistanê bo Kurdistantvê bo pîrozbayî kirina 13 saliya damezrandina vê kanala han, îro jî hijmareke Rayedarên Partiya

demokrata Kurdistanê, Parlementer, Rewşenbîr, Rojnamewan û kesayetiyên siyasî serdana Baregeha navendî ya Kurdistantvê kirin û ji aliyê Birêvebirê giştî yê vê kanalê Karwan Akreyî ve hatin pêşwazîkirin.

Di vê serdana han de heyeta mêwan ji bilî pîrozbayî kirin û destxweşî kirin ji tevahiya stafa Kurdistantvê hevdem hêviya pêşkeftin û kar û xebateke berdewam ji Kurdistantvê re xwestin.

Ji Muhsîn Zivingî ‘Sê tilîlî’

2012-01-19T13:12:00.000-08:00

Romana Muhsîn Zivingî ya bi navê “Sê tilîlî” ji Weşanên Ronahiyê derçû. Di romanê de cih û bûyer li binxetê derbas dibe.

Weşanxaneya Ronahiyê ku navenda wê li Diyarbekirê ye, romana Muhsîn Zivingî ya bi navê “Sê tilîlî” çap kir. Roman ji 106 rûpelan pêk tê û mijara wê têkoşîna li hemberî dagirkeriyê ye.

Di romanê de behsa lehengên ku tevli têkoşîna azadiya Kurdistanê bûne û bûyerên hatine serê wan, tê kirin. Di romanê de cih weke binxetê hatiye diyarkirin. Lehengê romanê Botan e. Gelo Botan çima tevli riya ku mirin heye veger tune ye dibe? Di vê riyê de çi bi ser de tên? Dayika wê lehengiyeke çawa nîşan dide?

Li Îranê "Berbie" jî qedexe ye

2012-01-18T12:35:00.000-08:00

Polîsên exlaqî yên Îranê, firotina leystika nasyar di cîhanê de Barbî, li welêt qedexekir. Ajansa `Reiter` radighîne, ku emr li xwediyên firoşgehan hatiye kirin, ku leystika kompanya amerîkayê Mattel ji firoşgehên xwe rahjinê.Desthilata Îranê, hîn di sala 1996-an de ragihandibû, ku leystika Barbî ne li gor çanda islamî ye, lê firotina wê, qedexe nekirbû.
Desthilata Îranê, jibo daxwaze ser leystika Barbî kêmbike, sala 2002-an lestika binavê `Sara` derxist. Leystik li gor dab û nêrîtin islamî hatiye pêk anîn –ew bi cil û şerpa, ku laşê û serê wê digrin, tê firotin. Lê firoşker destnîşandikin, ku kêfa welatiyên Îranê gelkî ji vê leystikê re nayê. Tekoşîna dijî çanda Rojava, piştî çoreşa islamî li Îranê, destpêkir.

‘Antîgone' bi Kurdî derdikeve ser dikê

2012-01-18T12:34:00.000-08:00

Şanoya Şaredariya Bajarê Mezin a Amedê zend û bendên xwe badide da ku lîstina 'Antîgone’yê ku yek ji lîstikên tragedyaya Yewnana Dêrin (Greek) e bi derhêneriya Celal Mordenîz bi Kurdî derdixîne ser sewkiyê/dikê.

Lîstikvanên Şanoya Şaredariya Bajarê Mezin a Amedê (DBŞT) dê lîstika 'Antîgone' yê ku yek ji tragedyayên Yewanana Antîk e dê bi Kurdî derxinin ser dikê. Lîstika 'Antîgone'yê ku Berî Zayînê di

411'an de ji aliyê Sofokles ve hatiye nivîsandin, li gelek deverên dinyayê bi gelek zimanan hat lîstin. Niha ev lîstika Yewanana Dêrin ku bi xwe tragedya ye ango 'Antîgone' bi Kurdî ji aliyê lîstikvanên DBŞT'ê ve dê derkeve ser sewkiyê/dikê. Lîstik cara yekem 21'ê çileyê dê bê lîstin. Lîstik ev bû 4 meh e ku amadekaiya wê tên kirin. Antîgone jineke wêrek e ku hem li malbata xwe xwedî derdikeve, hem jî çavê xwe ji bo dab û nêrîtên kevneperest ji mirinê jî naşikîne. Di lîstikê de li hemberî qanûnan behsa serîhildan û evînekê tê kirin. Lîstikvanên DBŞT'ê diyar kirin ku ji bo mirov bi karibe

Antîgoneyê îro roj bi ruh û beden bike divê ku teqez Kurd be, ji ber ku di encama şerê 30 salan a ku li Kurdistanê tê meşandin her roj jixwe Antîgone tên jiyîn.

Derhêner Celal Mordenîz diyar dike ku ew di lîstikên xwe de zêdetir li ser mijarên kesane disekirne û bilêv dike ku bi DBŞT'ê re bi lîstika 'Antîgone'yê di çarçoveya projeyekê de derfet dîtiye bixebite û wiha axivî: "Li herêmê axaftina bi Kurdî gelek normal e. Ji ber vê sedemê diviya ku lîstika tragediyaya Kurdî jî li vir derbikeve ser sewkiyê. Ji bo min tiştê girîng ew e ku lîstikvaniya bi Kurdî pêş bikeve."

Lîstikavanê DTŞB'ê Mehmet Musaoglu ku di lîstika 'Antîgone'yê de jî dilîze destnîşan kir ku ew di lîstikeke tragedyayî ya bi Kurdî de ji ber ku cih digire gelek kêfxweş e û wiha got: "Ji bo ku mirov li rewşa Antîgoneyê serwext bibe divê ku mirov Kurd be. Ev çîrok li rastiya welatê me jî. Di şerê 30 salan de em her roj Antîgoneyan dijîn." Lîstikvan Ayşe Sir jî aşkera kir ku ew cara yekem e ku tragedyayeke bi zimanê zikmakî dê bilîzin û diyar kir ku di lîstikê de jî mirov dibîne ku Antîgone li hemberî qanûnên ku ji aliyê dewletê ve hatine çêkirin serî hildide û wiha axivî: Em ê bi hev re bibînin ku bê ka qanûnên dewletê û yên dab û nêrîtî çawa pevdiçin û ev dibe sedema felaketên bi çi rengî."

Ferhenga kurdî ya endezyarî tê amadekirin

2012-01-18T12:23:00.000-08:00

Odeya Yekîtiya Mîmar û Endezyaran a Tirkiyeyê (TMMOB), bi Kurdî-Der’ê re dê di rojên pêş de komxebateke têgehên kurdî li dar bixin. Odeyê heta niha 8 hezar peyvên teknîkî yên avakirin û endezyarî kom kirine û dê bi van têgehan ferhenga kurdî amade bikin.guneyliferheng

Lijneya Kordînasyona Bajêr a Diyarbekirê ya TMMOB’ê, bi saziya zimanê kurdî, Kurdî-Derê re xebateke hevpar a têgehên bi kurdî dimeşînin. Ode niha amadekariya komxebata têgehên teknîkî yên avakirin û endezyariyê dike. Di meha tebaxê ya 2011’an de her odeyên girêdayî TMMOB’ê û Kurdî-Der, biryar girtibûn ku komxebatek li dar bixin. Di çarçoveya amadekariya komxebatê de her şaxeke odeyê komîsyonek ava kir. Di komîsyonê de mîmar û endezyarên ku li ser kurdî xebata wan heye, cih digrin. Di encama vê xebatê de, dê ode û Kurdî-Der têgehên teknîkî standart bike.

Yek ji perwerdekarên Kurdî-Der’ê Hasan Guneylî ku di heman demê de endezyarê ceyranê ye, ji AKnewsê re daxuyand ku pêdiviya kurdan bi qasî nan û avê bi zimanê dayikê heye û destnîşan kir ku ew niha xebateke berfireh a teknîkî demîşinin. Guneylî, derbarê xebatên xwe de wiha axivî:

“Me biryar da ku em li ser têgehên teknîkî yên bi kurdî xebatek bimeşînin. Me ji hemû odeyan xwest ku di qada xwe de têgehên teknîkî ava bikin û van têgehan bi kurdî-tirkî û ingilizî binivîsin. Em ê van têgehan piştre di komxebata têgehên kurdî de nîqaş bikin û standart bikin. Pisporên zimanê kurdî jî dê tevli vê komxebatê bibin. Piştre em ê derbarê vê komxebatê de encamnameyek biweşînin.”

‘Divê em bi zimanê gel xizmet bikin’

Guneylî, bal kişand ger ew bi zimanê kurdî xizmet nekin ew nikarin xebateke baş a pîşeyî bimeşînin û wiha berdewam kir:

“Li vê herêmê gel zimanekî din diaxive lê kar û xebat bi zimanekî din (tirkî) tê meşandin. Her tişt ji bo mirovan e. Ji ber vê yekê divê bi zimanê vî gelî xebat bên kirin. Li herêma me gelek berhemên avakirinê hene û ev berhemên avakirinê ji aliyê gelên vê herêmê ve hatine çêkirin. Kêm be jî hosteyên kevir ên li vê herêmê hene. Baş e ev têgehên teknîkî yên mîmarî dê bi mirina van hosteyan re bimirin? Ger rêbernameya germokeya ceyranê bi zimanekî biyanî be, wê çaxê talûkeyeke jiyanê derdikeve holê. Bifikirin, erebeyek heye û derbarê bikaranîna wê erebeyê de bi zimanê we tu tişt nayê nivîsandin. Hûn ê çawa ji wê erebeyê fêm bikin?”

Bi kurdî 8 hezar têgehên teknîkî dîtin

Endezyar Guneylî, destnîşan kir ku ji ber cara ewil e xebateke wiha tê kirin di warê çavkaniyan de kêmasiyên wan hene û wiha pê de çû:

“Her ode, têgehên teknîkî yên dikeve qada xwe, berhev dike. Heta niha 8 hezar têgehên teknîkî yên bi kurdî hatin amadekirin. Bi van têgehan em ê ferhengeke têgehên kurdî amade bikin. Lê ev xebat dê neqede, dê bidome. Em ê vê xebatê berfirehtir bikin. Em ê komxebata xwe jî buharê bikin.”

Guneylî, da zanîn ku ew ê ferhengê bi kurmancî amade bikin û aşkera kir ku ew ê pisporên ziman ên di beşên kurmancî, kirmanckî, soranî de jî vexwînin vê komxebatê.

Guneylî, bi bîr xist ku di sedsala 12’an de ji aliyê El Cezerî ve xebata yekemîn a robotê hatiye kirin û aşkera kir ku ev jî nîşaneya vê yekê ye ku bi vî zimanî mirov dikare zanyariyê bi pêş bixe. aknews

Li Rûsyayê mîhrîcana peykerên ji qeşayê

2012-01-16T13:38:00.000-08:00

Mîhrîcana peykerên ji cemedê, li paytêxtê Rûsyayê dest pê kir.

Ji bo pêşbaziya peyker û şatoyên ji cemedê, ji çar aliyê welatê gelek hunermend, beşdarî pêşbaziyê bûn. Kesên ku mîhrîcanê temaşe dikin, kêfeke mezin dijîn. Lê pirsgirêkek mezin heye. Li rusyayê, hewa zêde ne sar e û cemed dihelin.

Mîhrîcana cemede ya li peytaxtê Rûsyayê Mosqovayê, ji meha kanûnê pêve, xwediyên xwe diezîmîne.

Ji çar aliyê welêt, peykersaz, ji bo pêşbaziyê, beşdarî mîhrîcanê dibin. Peykersaz, ji cemede, berhemên cur bi cur yên wekî hotel, pir, restoran û şato çê dikin û bi van berhemên ciherêng, bajarek piçûk ava dikin.

Eleqeyek gelek zêde jî, li ser mîhrîcanê ye. Bi taybetî jî, peyker û şato tên ecibandin. Hûnermend, bi amûrên cur bi cur sud werdigirin û hemî hunerên xwe radixin ber çavan.

Kesên ku mîhrîcanê zîyaret dikin jî demên bi kêf derbas dikin. Kesên mezin, li galeriya hunera ji cemedê digerin û bi awayekî kêfxweş digerin. Zarok jî li mîhrîcanê têra xwe kêf dikin. Li ser peykeran, kêfa listikê derdixin. Li Parqa Sokolkiyê ku bi peykerên ji cemedê teji ye, tenê pirsgireka hunermehndan heye.

Li Mosqovayê îsal li gor sala borî, hewa pirr germ derbas dibe. Lewra hûnermend jî, ji vê rewşê gilîdarin.
Heger şart û mercên hewayê baş be, beşa şato yê ya ku ji cemede hatiye çêkirin, heta meha adarê wê vekirî mîne. Peyker jî yek bi yek dê bihelin.

Mîhricana Qedemxêr tê sazkirin

2012-01-16T13:36:00.000-08:00

Îsal li Silêmaniyê festîvala jina Kurd ku bi eslê xwe ji Kurdên Lur e, tê lidarxistin. Di vê festîvalê de, tê çaverêkirin ku lêkolîn û gotarên cuda cuda li ser Qedemxêr bên pêşkêşkirin û Kurdên ji çar aliyê welêt beşdar bibin.

Endamê lijneya amadekar ya mîhricanê, Sîrwan Celal ragehand ku sala borî, Senterî Lur mîhricana Baba Tahir saz kir, îsal jî dê mîhricana Qedemxêr saz bike. Celal ji Xendanê re axivî û got: “Amadekarî niha di qonaxa ragehandinê de ne û ta niha jî çend lêkolînên baş gihîştine destên lijneya mîhricanê û bizimanên Kurdî /Kurmanciya naverast û Lurî/, Erebî û Farsî ye û dema dawiyê ji bo wergirtina lêkolînan 20/01/2012 ye.”

Li aliyekî din jî, endamê lijneya peywendiyan di festîvala QedemXêr de, Can Êzîdxelo Ragehand ku: “Me par mîhricana Baba Tahir saz kir û hin kêmasiyên me jî hebûn, lê îsal me ji bo mîhricana Qedemxêr hin amadekarî û peywendiyên baş çê kirine, em ê hewl bidin ku Qedemxêr jî wek jineke şoreşger ji nava Kurdên Lur bi miletê xwe bidin naskirin.”

Tê zanîn ku Qedemxêr jineke şoreşger bû û ji bo gel û miletê xwe ketiye şerên giran û pir caran serkeftî bûye.

Navenda Çandê ya Feqiyê Teyran bû cihê kom bûna Dengbêjan

2012-01-16T13:35:00.000-08:00

Dengbêjên li Colemêrgê ji bo karibin hunerên xwe bi pêş bixin di bin baneyê Navenda Çandê ya Feqiyê Teyran a Şaredariya Colemêrgê de li hev kom dibin.

Piştî ku Şaredariya Colemêrgê Navenda Çandê ya Feqiyê Teyran ava kir, ji bo çand û hunera li Colemêrgê pêş bixe û têxe xizmeta civakê ket nava hewldanan.
Navenda Çandê ya Feqiyê Teyran, di çarçoveya pêşxistina çand û hunera Colemêrgê de dixaze çanda kevneşopiya dengbêjiyê bi rêxistin bike û pêş bixe. Navenda Çandê hewl dide ku hemû dengêjên di bin baneyê navendê de kom bike û hunera wan bi civakê re parve bike. Navenda Çandê ya Feqiyê Teyran, piştî hemû dengbêjên Colemêrgê li hev kom bike dê li ser çanda dengbêjiyê raweste û hunerê wan bide pêşandan. Dengbêjan, bi vê hewldana Navenda Çandê kêfxweşiya xwe anîn ziman û diyar kirin ku ev hewldan dê çanda dengbêjiyê li dijî polîtîkayên bişaftin û tunekirinê biparêze. Dengbêjê bi navê Eboyê Marûfî (Abo Akinlar) anî ziman ku di serdemê berê de dengbêj li gundan pir bi qîmet bûn û her ku diçe qîmetê wan wekî berê namîne. Akinlar, anî ziman ku armanca wan vê çanda xwe ya kevnare û dîrokî ji nûve zindî bikin û pêş bixin û di bin baneyê Navenda Çandê de bi rêxistin bikin. Akinlar, da zanîn ku pêşiyên wan jî dengbêj bûn û ev wekî mîrateyekê heta îro hatiye. Akinlar, destnîşan kir ku di serdemên berê de li gundan hefteyekî dahwetan berdewam dikir û hemû dengbêjên herêmê di dahwetan de hunerê xwe pêşkêş dikir. Akinlar, anî ziman ku berê Kehîyê Enter nûnertiya Bilecaniyan, Siloyê Serê Girî nûnertiya Şîvişkiyan, Simailê Binevşê nûnertiya Jiyanişan û nûnertiya gundê wan jî bavê wî Simailê Ebo dikir.

'Piştî gund vala kirin çanda dengbêjiyê têk çû'
Akinlar, destnîşan kir ku berê li gundan çanda dengbêjiyê peş ketibû û wiha axivî: "Li herêma me ji zilaman bêtir jin dengbêjiyê dikin. Li gundê me zilam û jinan govend ji hev cuda digerandin. Dema hine dikirin li dora bûkê kom dibûn dengbêjî dikirin. Piştî ku gundê me vala bûn û em hatin bajar êdî ev çanda dengbejiye jî belav bû.

'Em dê çanda xwe zindî bikin'
Dengbêjê bi navê Basrî Demîr, jî anî ziman ku armanca wan çand û hunera dengbêjê disa wekî berê zindî bikin û bi rêxistin bikin. Demîr, da zanîn ku ew dixwazin vê çandê bi awayekî rêxistin û pêşketî dîsa bi civakê re parve bikin û wiha axivî: "Ji mala me re dibêjin mala Egid. Ez ji bavê xwe fêrî dengbêjiyê bûm. Ji bavê min re dibêjin Egîdê Mîrza Mehemed. Lê piştî dewletê gundê me vala kirin û em koçî bajaran bûn çanda dengbêjiyê têk çû. Em dixwazin vê çanda xwe dîsa di bin baneyê Navenda Çanda Feqiyê Teyran de pêş bixin. Berê gelek hunermend dihatin gund û me kaset ji wan re tije dikir. Rojekê min 5 kaset tije kirin. Mixabin tenê mirov ji bo pereyan çandê pêş dixin. Lê divê ji bo perçeyekî jiyanê çand bê parastin."

‘Bi zanebûn çanda me perçe dikin'

Denbêjê bi navê Derwêşê Marufî (Derviş Korkut) ji anî ziman ku li dijî çand û kevneşopiya wan şer û polîtîkayên taybet tên meşandin û bi zanebûn çanda wan a dengbêjiyê rastî polîtîkayên tunekirin û bişaftinê tên. Korkut, destnîşan kir ku niha bi rêzefîlm û bernameyên televîzyonê li dijî çand û kevneşopiya wan şerekî mezin tê meşandin û ew dixwazin li hemberî vî şerî çanda xwe ya dengbêjiyê biparêzin û bi rêxistin bikin. Dengbêjê bi navê Îsmailê Colemêrgî jî anî ziman ku dive denbejiyê li dijî polîtîkayên taybet bê parstin û wiha axivi: "Em dibin baneyê Navenda Çanda Feqiyê Teyran de xebatên xwe yên dengbêjiyê dimeşînin.

‘Gelên wendayî’ li pêşangehê hatin ba hev

2012-01-15T13:38:00.001-08:00

Li bajarê Diyarbekirê, pêşangeha kulturên kevin ên bajarê hat vekirin û tê de, suryanî, ermenî û êzîdî li hev kom bûn.

Pêşangeha bi navê “kulturên berê yên Diyarbekirê”, ku ji aliyê Osman Koker hatiye amadekirin, li galeriya Amedê ya Sûmer Parkê de hat vekirin.

Di pêşangehê de, zêdetirî 200 wêne, ku piranî yên dawiya sedsala 19ê û destpêka sedsala 20ê bûn, hatin nîşandan. Di wêneyan de, ji bilî pêkhateya mîmarî ya wê demê ya Diyarbekirê, jiyana rojane ya xelkê bajêr jî tê nîşandan.

Di merasima vekirina pêşangehê de, şaredarê Diyarbekirê Osman Baydemîr, ji cemaeta suryanî Can Şakarer, qeşeyê dêra Dayikameryem Yusuf Akyuz, serokê civata rêveber a kulturê ya Anadolu, Osman Kavala, nivîskarê ermenî Migirdîç Margosyan û serokê komela GUNSÎAD Şah Îsmaîl Bedirhanoglu beşdar bûn.

Amadekarê pêşangehê Osman Koker, ji AKnewsê re got, di dîroka Diyarbekirê de, xelkê nemisulman roleke girîng hebûye, lê di dibistanan de behsa vê yekê nayê kirin.
Koker, diyar kir, ev pêşangeh bo wê hatiye vekirin ku jiyanên ku wenda bûne dîsa bên dîtin.

Nivîskar Migirdîç Margosyan jî got, dema ez li nav pêşangehê de geriyam, qet kêfxweş nebûm, ji ber ku min dît me gelek tiştên mezin wenda kiriye.

Şaredarê Diyarbekirê Osman Baydemîr jî got, xeyala wî ya herî mezin, ew e ku zimanên suryanî û ermenî dîsa li Diyarbekirê zindî û şîn bibe.

Pêşangeh dê heta 7ê sibata îsal bidome.

Sûlava Bêgirî'yê bi xweşikiya xwe balê dikşîne

2012-01-13T17:31:00.000-08:00

Pira li ser Sûlava Bêgirî'yê temam bû. Ji bo zêdetir eleqe bikşîne û potansîyela turîzmê zêde bibe jî,derdor hat nû kirin.

Sûlava Bêgirî'yê, 100 kîlomter dûrî Wanê, 8 kîlometre jî dûrî Bêgirî (muradiye) ye û havînê bi hêşinahiya xwe, zivistanê jî bi dîmena xwe ya cemedê ve, gelek bale dikşîne.

Şelaleya Muradiyeyê, 30 metro bilind e û li ser çemê Bendîmahi ye. Pira li ser Bêgirîyê ya peyayan jî, nîşaneyek vê şelaleyê ye û gel, ji bo derbasî cihên seyranê bibe, vê pire bikatîne.

Gelek sal derbas bû û ev pireya ku bi dirêjahiya 40 metroyî kevn bû û ya nû hat çê kirin. Pireya darîn, bi 140 hezar lîreyê, wekî ya berê, bi darê kestaneye hat çê kirin.

Di vê navberê de, zêdetirkirina potansiyela turizmê jî, tê amanç kirin. Ji bo ku bala turîstan bikşîne, li derdora vê pireye, tê plan kirin ku otel û restoran jî werin çêkirin.

Du romanên nû ên Kurdî

2012-01-13T11:17:00.001-08:00

Romanên pêşîn ên 2012'an derketin. Weşanên Ronahî du romanên nû yên li ser têkoşîna azadiya kurdan derketin.

Weşanên Ronahî bi du romanên nû derket pêşberî xwendevanên xwe. Ji van yek bi navê “Dîcle Xemgîn Diherike” ye ku ji aliyê Hewar Gabar ve hatiye nivîsandin. Ev roman li ser demên avabûna tevgera azadiyê û wê pêvajoyê hatiye nivîsandin.

Romana duyemîn ku derketiye jî bi navê “Sê Tilîlî” ye ku ji aliyê Muhsîn Ozdemîr ve hatiye nivîsandin. Ev roman li ser têkoşerekî azadiyê yê başûrê biçûk e. Li ser rewşa malbata wî hatiye hûnandin.

Nivîskarê “Sê Tilîlî” romana xwe diyariyî “Dayikên binxet, serxet, piştxet û welatê dabeşkerî” kiriye.

Weşanxaneya Ronahî niha bi navê “Rêza Çiya” rêzepirtûkek da dest pê kirin û her du roman di bin vê beşê de hatine weşandin. )

Li Amedê pirtûkxaneyekî nû

2012-01-12T11:46:00.000-08:00

Li Navenda Ciwanan û Çandê ya Cegerxweîn ya Şaredariya Peyasê Pirtûkxaneya Aynur Artan ya ji sed hezaran pirtûkan hate vekirin. Di pirtûkxaneyê de pirtûkên bi kurdî, tirkî û gelek kovarên çand û hûnerê cih digirin.

Li Navenda Ciwanan û Çandê ya Cegerxwîn ya Şaredariya Peyasê pirtûkxaneya bi sed hezaran pirtûkan hate vekirin. Pirtûkxaneya bi navê Aynur Artan hate vekirin.
Wekîlê Şaredarê Peyasê Mahmut Dag, Alîkarên şaredarê Peyasê Servet Yilmaz, Îhsan Avci, Hevserokên Rêxistina BDP'ê ya Peyasê Aygun Taşkin, Erkan Erencî, Serokê Komeleya Nivîskarên Kurd Şehmuz Sefer, endamên meclîsa şaredariyê, Midûrê Karên civakî û çandî Mahmut Buyukbayram û gelek kesên din tevlî bûn.

Wekîlê Şaredarê Peyasê Mahmut Dag di vekirina pirtûkxaneyê de axaftine kir û diyar kir ku pirtûkxane ji bo alîkariyê bide ciwanan gelek girîng e û wiha got: "Heye niha me li 5 malên piştigiriyê û navendên jinan pirtûkxane vekirin. Lê ev pirtûkxane ji ber pirtûkên wê gelek zêdene û ji hemû kesî re vekiriye gelek girîng e." Li pirtûkxaneyê pirtûkên kurdî, tirkî û gelek kovarên çand û hûnerê hene. Kesên dixwazin bibin endamên pirtûkxaneyê dikarin pirtûkan bibin malê.

Li Diyarbekirê pêşangeha jiyana kevnar a bajêr tê vekirin

2012-01-12T11:44:00.000-08:00

Li Diyarbekirê, pêşangehek bo nîşandana wêneyên kurd, ermenî û suryanî yên Diyabekirê, dê 14ê rêbendanê bê vekirin.

Pêşangeha bi navê “Li Diyarbekira berê de, pirçandîtî”, li bara pêkhateya pirçandî ya Diyarbekirê, dê 14ê rêbendanê li Geleriya Hunerê ya Amed a Sûmerparkê de bê vekirin.

Pêşangeh ji aliyê Osman Koker ve tê vekirin û wêneyên di pêşangehê de tên nîşandan, piranî yên destpêka sedsala 20ê yanê salên 1900î ye û li bara jiyana rojane ya kurd, ermenî û suryanî yên Diyarbekirê ye.

Di wêneyan de, her wiha pêkhateya mîmarî ya wê demê ya Diyarbekirê û jiyana xelêk bajêr tên nîşandan.

birzamanlarsergiLi nav bajêr de, ji bilî medreseyên ermenî û suryanî, medreseyên katolîk û protestanan jî hene. Weşana rojnameyên ermenî, komên şanoyê, jiyana bajêr pir rengîn bûye.

Pêşangeha han, ku ji aliyê weşana “Birzamanlar” (demên berê) û diyaloga gerdûnî û kulturî ya Anadoluyê ve hatiye lidarxistin, ji aliyê şaredariya Diyarbekirê ve jî tê piştgirîkirin.

Pêşangeh, ku bi kurdî, tirkî û înglîzî hatiye amadekirin, dê 14ê rêbendanê saet 16.00 bê vekirin û heta 7ê sibatê bidome.

Pêveka Tarafê êdî bi Kurdiye jî

2012-01-12T11:42:00.000-08:00

Bi pêşengiya nivîskar Ali Fikri Işık û Hamid Omerî, pêveka kitêba rojnameya Tarafê wê bi Kurdî derkeve.

Sibê pêveka rojnameya Tarafê dê were belavkirin. Di pêvekê de rojnameya Tarafê gaveke balkêş û girîng davêjê û dû rûpelên xwe ji bo edebiyata Kurdî vedigre. Hat diyarkirin ku ev biryar ne bi tenê ji bo vê hejmarê, ji bo gişê hejmara pêvekên kitêbê hatiye girtin.

Ali Fikrî Işık û Hamid Omerî hevî kirin ku ev gava rêya Kurdî fireh bike û ji bo hêlên din jî bibe wek mînak.
Di vê hejmarê de Alî Fikrî Işık romana Dilawer Zeraq ya “Mirina Bêsî” Hamid Omerî jî romana Şêrzad Hesen “Jineke Xinanî” dinirxînin.

Wezîrê Xwendina Bilinda Kurdistanê û Konsulusê Misirê Civiyan

2012-01-12T09:00:00.000-08:00

Îro li Hewlêrê Wezîrê Xwendina bilind û lêkolînên zanistî yê Hikûmeta Kurdistanê Prof. Dilawer Eladîn pêşwaziya Konsulusê Misirê yê li Hewlêrê Siliman Osman kir.

Di hevdîtineke de peyvendiyên heyî yên di navbera Misir û Kurdistanê de hatin nîqaşkirin û her dû alî tekez li ser bihêztir kirina peyvendiyên han bi taybetî di warê xwendina bilind de kirin.

Di berdewamiya vê hevdîtina han de meseleya birêz kirina Xwendekarên Kurd bo Misirê bo xwendina bilind jî hate nîqaşkirin û Konsulusê Misirê jî diyar kir ku, niha rewşa welatê vê bo birê kirina Xwendekarên Kurd bi mebesta xwendinê başe û ti astengiyek di vê warê de tuneye.

"Wêjeya kurdî ya nivîskî pêş dikeve"

2012-01-11T11:48:00.000-08:00

Nivîskarê kurd Ronî War diyar kir ku zimanê nivîskî û wêşeya kurdî ya nivîskî li gorî berê gelek pêş ketiye û wiha got: "Êdî di her refên pirtûkan de berhemên kurdî yên wêjeyî hene. Ev pêşkedina wêjeya kurdî ya nivîskî xuya dike."

Nivîskarê Kurd Ronî Wan, beşdarî 5'emîn Fuara Pirtûkan a Çukurovayê ya ji aliyê TUYAP û Yekîtiya Weşanên Tirkiyê ve hate organîzekirin bû û li ser girîngiya Wêjeya Kurdi axivî. Ronî War, anî ziman ku wêjeya nivîskî ya kurdî li gorî berê gelek pêş ketiye. War, anî ziman ku kurdî di aliyê nivîskî û rêzimanê de gavên gelek pêşketî avêtine û wiha got: "Heta niha min 10 pirtûkên lêkolîn, 2 werger, 4 roman û 4 çîrok çap kirin. Min di dema berê de ji bo lêkolîn û lêgerînê gelek zahmetî kişandin. Ji ber ku berhem zêde tune bûn. Lê êdî berhem û lêkolînên nivîskî yên kurdî zêde ne."

Kurd êdî li zimanê xwe xwedî derdikevin'

War, anî ziman ku kurd li zimanê xwe xwedî derdikevin û wiha pêdeçû: "Kurd êdî li zimanê xwe xwedî derdikevin. Li ser ziman lêkolîn û lêgerînê dikin. Niha ji bo zarokan lêkolîn û lêgerînen me hene. Hêzên serdest her tim ji bo kurdan asîlîme bikin û ji ziman dûr bixin di nava hewldanan de ne. Lê kurd li gel hemû zext û êrîşan dîsa li zimanê xwe xwedî derdikevin. Divê nivîskarên kurd ji bo zarokên kurd çîrok, helbest û berhemên din amade bikin. Em jî wekî weşanên AVA projeyan amade dikin. Em li ser destanên kurdî ji bo zarokan lêkolîn dikin. "

Ronî War di dawiya axaftina xwe de got: “Eleqeya li hemberî weşanên kurdî hêza wan û hêviya wan a ji bo kurdî xurtir dike.”

Bernameya Konferansa Çapemeniya Kurd a KNK'ê

2012-01-11T10:25:00.000-08:00

Komîsyona Ragihandinê ya Kongreya Neteweyî ya Kurdistanê (KNK), bi navê “Di netewebûn û dahatuya gelan de rola medyayê” konferanseke lidardixe.

Serokê Komisyona Ragihandinê yê KNK'ê Medini Ferho li ser amadekirina konferansê wisa gotiye:
"Konferans, di demeke ku gelê kurd li çar parçeyên Kurdistanê di pêvajoyeke dîrokî re derbas dibe, dûçarî komkujiyan dibê de û li Rojhilata Navîn dîzaykirineke nû tê pêkanîn de tê lidarxistin. Di vê pêvajoya dîrokî û hesas de, barekî girîng û dîrokî dikeve ser milê medyaya kurd û ser milên rojnamgerên kurd." Konferans ji bo vê armancê tê li dar xistin.
Di konferansa ku wê mebûsê BDP'ê Adil Kurt axaftina destpêkê bike de dê ev kes wekî axifger beşdar bibin: Amed Dicl, Faysal Dagli, Samî Erguşî, Guney Aslan, Khalil Khudhur Mashko al Haraqi, Mizgîn Bîngol, Dilêr Akreyî, Medeni FERHO, Heso Hurmî, Mahmud Onder, Azîz Ogur.
Konferansa ku wê roja 28'ê vê mehê li Kolnê lidar bikeve diyarî rojnamegerên girtî hatiye kirin.

Vaye deqe bi deqe bernameya konferansê:
09.30............. Bixêrhatin Komisyona ragihandinê ya KNKê
                       Û mesaja rojnamevanên girtî ........... Parlamenterê BDPê BDPê Adîl Kurt

                    Moderator: Memo Şahîn
09.35............. Destpêk, (Enstituya Bruksel û Enstituya Kolnê) her yekî 5 dak.
09.50............. Amed Dicle......... Rola TV di kultura neteweyî û avakirina civaka neteweyî
10.10............. Nîqaş 20 dak
10.30............. Faysal Dagli....... Medya ya civakî: Di Ragehandinê de modernîzmê de
10.45............. Nîqaş 20 dak.
11.05............. Samî Erguşî.......... Rewşa Medya Başûr û têkiliya bi parçeyên din re
11.20............. Nîqaş 20 dak.      --Piştre navber ( 15. dak)

                   Moderator: Kakşar Oramar
11.35............. Guney Aslan ........ Di Cîhana Global de Rewşa Medya
11.50............. Nîqaş 20 dak.
12.10..............Khalil Khudhur Mashko al Haraqi....... Tesîra medya li ser siyasetê
12.25.............. Nîqaş, 20 dak.
12.45............. Xwarin (55. dak.)

                    Modorator: Harem Kamal Khorsheed
13.30.............. Mizgîn Bîngol ....... Medya û Jin
13.45.............. Nîqaş, 20 dak.
14.05............... Dilêr Akreyî......... Rola Medya di folklor, huner û jiyana rojane de 14.20............... Nîqaş, 20 dak.
14.40............... Rûdaw................ Rola Medya di siyasetê de
14.55...............Nîqaş 20 dak.
15.15............... Medeni FERHO....... Cûdatiya nûçeyên ajans, roj. radyo, tv û sosyolojiya
                                                                                                                              nûçeyan.
15.30 ............. Nîqaş, 20. dak.

                  Moderator: Xeyri Bozanî
15.50.............. Heso Hurmî.......... Medya Kurd ya yekgirt?, 4 parçeyan, rewş, j?war ? aloz?
16.05............... Nîqaş 20, dok (navber 15. dak,)
16.40............... Le Mond ................. Rewşa Medya Kurd li Ewropa
16.55............... Nîqaş 20 dak.    (Komisyona encamê)
17.15............... Qamer ...................Di Medya de zaravayê Dimilkî
17.30................ Nîqaş

                    Moderator: Duzgun Dewrêş
17.50..............Mahmud Onder........Medya û ziman
18.05............... Nîqaş, 20 dak.
18.25...............Azîz Ogur ....... Rojnamegeriya nivîskî di hunandina neteweya gelan
18.40.............. Nîqaş 20 dak.
19.00................ Daxuyaniya encamê

Navnîşan:
Jugendherberge Köln-Riehl
An der Schanz 14              50735   KOLN

Dem:   28. 01. 2912
Tel: 0032 478 272 961

Televîzyona Jîva ya hewramî dest bi weşanê kir

2012-01-10T10:09:00.000-08:00

Rêveberê televîzyona hewramî ya Jîva, Emîn Hacî, diyar kir, televîzyona hewramî ya Jîva bo deverên Şarezûr û Hewraman ên ser bi parêzgeha Silêmaniyê dest bi weşanê kir.

Emîn Hacî, ji AKnewsê re got, îro saet 17:00, televîzyona Jîva, bi zaraveyê hewramî dest bi weşanê kir û dê bo deverên Hewraman, Helebçe û Şarezûrê bernameyan pêşkêş bike.

Hacî, diyar kir, em dê di demek kurt de, bo devera Xaneqîn û Kurdistana Îranê jî weşanê bikin. Her wiha, televîzyna me li ser hêla înternetê jî bi zindî weşanê dike.

Rêveberê televîzyona Jîva, ragihand, du sal bû wezareta navxwe ya herêmê nedihîşt em televîzyonê vekin, lê bi hewlên hinek kesên dilsoz, ev yek hat qebûlkirin û wezareta rewşenbîrî, 4ê tîrmeha 2011ê destûra vekirina televîzyonê da me.

Amin Haji Emîn Hacî, li bara bername û mebestên televîzyona Jîva de jî got, di vê televîzyonê de, dê bernameyên kulturî yên li bara kultura deverên hewramî yên Kurdistanê bên weşandin û hemû karmendên me jî bi awayekî bêberamber kar dikin.

Konsêrta muzîkkarên kurd û swêdî li Silêmaniyê hate sazkirin

2012-01-10T10:08:00.000-08:00

Li bajarê Silêmaniyê, konsêrtek ji bo koma Dîlan a swêdî ya muzîkê hate lidarxistin.Konsert

Konsêrt, duhî, ji hêla Bırêveberiya Rewşenbîrî û Hunerî ya Silêmaniyê û bi hevkariya Sendîkaya Hunermendên Kurdistanê û Yekîtiya Muzîkkarên Kurdistanê li hola Rewşenbîrî li Silêmaniyê hate sazkirin.
Di konsêrtê de, çend parçeyên muzîkê ji hêla 4 jenyarên swêdî û 2 jenyarên kurd ve hatine pêşkêşkirin ku her yek ji Rickard Jokela, Johan Ericsson, Ivan Stoijikais, Oskar Stenmark, Saman Elyas û Hêriş Omer Reza bûn.

Hêriş Omer Reza ku her wiha yek ji organerên konsêrtê bû ji AKnewsê re daxuyand, “Ev ne yekemîn car e ku pira têkiliyan navbera hunermendên kurd û ewropî de tê drustkirin, berî niha jî çend komên hunerî ji Ewropayê hatine Herêma Kurdistanê û berûvajî, rolê wan çalakiyan jî di avakirina wê pirê de heye.”

Koma Dîlan a muzîkê di sala 2009an de li bajarê Uppsala li Swêdê ji aliyê Rickard Jokela, Johan Ericsson, Ivan Stoijikais, Oskar Stenmark û Saman Elyas ve hate avakirin.

Roja Rewşenbîrî ya Akrê hate pîrozkirin

2012-01-10T10:04:00.001-08:00

Li bajarokê Akrê yê bi ser parêzgeha Duhokê ve, Roja Rewşenbîrî ya Akrê bi rêya lidarxistina çend çalakiyan hate pîrozkirin.

Ragirê kolêca zanistên perwerdeyê li Akrê Nîzar Xurşîd ji AKnewsê re ragihand ku çalakî bi awayekî hevpar navbera kolêca wan û Tevgera Rewşenbîrî li Akrê hatine encamdan.

Xurşîd ronî kir ku ji wan çalakiyan, pêşkêşkirina hejmarek sîmînar ji hêla Fazil Omer, Azad Dartaş û Reşad Kemal ve ku derbarê zanîngeh û têkiliyên rewşenbîrî, zimanê kurdî yê standar û civak û xurtkirina rolê zanîngehê di nav de, bûn.

Omer amaje kir ku 2 pêşangehên hunerî ji bo hunermend Semîr Akreyî û Diyar Ehmed hatine vekirin û tê de wêneyên bajarokê Akrê û siruşta wê hatine pêşandan, her wiha gelek helbest jî hatine xwendin.

Roja Rewşenbîrî ya Akrê her sal di 8ê rêbendanê de tê pîrozkirin.

Ji bo Îngilîstanê daxwaza perwerdehiya kurdî

2012-01-10T10:02:00.001-08:00

Kurdên li Îngilîstanê dijîn, ji bo Kurdî bi awayeke fermî di dibistanan de bê hînkirin, dest bi xebatê kirin.

Komek akademîsyen, xwendekar û rêxisitnên sivîl ên Kurdan, ji bo zimanê Kurdî bi awayeke fermî di dibistanê dewletê yên Îngilîstanê de bêne xwendin, dest bi xebatê kirin.

Di xebata bi daxwaza “Bila di dibistanên Îngilîstanê de zimanê Kurdî bi awayeke fermî bê xwendin” Kurdish Professional Network, KSSO, Bakis-Der jî di nav de, gelek sazî û xwendekarên Kurd jî hene û piştgirî didin xebatê. Tê payîn ku sazî û rêxistinên sivîl ên Kurdan ên li Brîtanyayê piştgiriyeke xurt bidin xebatê.

Di 2011'an de çend pirtûkên Kurdî derketin?

2012-01-09T06:26:00.001-08:00

Herî zêde îsal pirtûk hatin weşandin. Weşanxaneyên kurdan di sala 2011’an, di derxistina pirtûkên bi kurdî de rekor şikandin. Bi giştî 144 pirtûkên bi kurdî hatine weşandin.

Wekî her sal îsal jî me lîsteya pirtûkên bi kurdî yên ku li Tirkiye û Bakur derketine amade kir. Me li ser wexanxaneyên ku navenda wan li Tirkiye yan li Bakur e lîste amade kir.
Mînak Weşanên Pencînar ku navenda wê li Swedê ye ji pirtûkên xwe yên folklorîk 24 heb li Stenbolê çap kirin, lê me di nav lîsteyê de cih neda wan.

Weşanxaneyên kurdan ji her salî zêdetir îsal pirtûk weşandin. Ji hin weşanxaneyan agahî negihîşt ber destê me, lê bi giştî hema hema lîste temam bû. Me lîsteya xwe wekî salên borî li ser pirtûkên bi kurdî yên bi tîpên Latînî û yên ku nû derketine amade kir. Derxistina 144 heb pirtûkên bi kurdî (hinên ku navên wan negihîştibin ber destê me jî em bihesibînin dê 150’î derbas bibe) ev yek rekorek e. Di sala 2010’an de 115 pirtûk, di sala 2009’an de jî weşanxaneyên kurdan dîsa 115 pirtûk çapkiribûn.

Herî zêde helbest hatine weşandin

Li gor lîsteya ku hatiye amadekirin îsal 28 helbest hatine weşandin ku herî zêde helbest hatine weşandin. Dûre bi 25 heban roman tê û paşê bi 18 heban çîrok ketine rêza sêyemîn. Pirtûkên ji gotaran pêk hatî, ceribandin, pirtûkên lêkolînî, pirtûkên li ser gramerê hin ji van cureyan e ku gihîştine ber destê xwendevanan. Her wiha ferhengên girîng jî îsal derketin.

Nivîskarên ku herî zêde pirtûk nivîsandine

Di nav nivîskarên ku herî zêde pirtûkên wan îsal derketine de Ronî War û M. Xalid Sadinî bi 4 pirtûkan tên. Ronî War destanên kurdî kirine roman û ew weşandine, M. Xalid Sadinî jî berhevkarî kiriye û pirtûkên xwe weşandine. Şakir Epozdemir bi 3 pirtûkan cihê xwe girtiye. Her wiha Îsmaîl Dîndar û Samî Tan jî bi 3 pirtûkan cih girtine. Îsmaîl Dîndar 2 pirtûk wergerandine û yek jî nivîsandiye. Her wiha Samî Tan jî bi vî awayî. Tan 2 werger kiriye û pirtûka xwe ya “Rêziman” cih girtiye. Piştî van werger û pirtûkên xwe Dawud Rêbiwar, Kawa Nemir, Arjen Arî, Ziya Avci, Hesen Huseyin Denîz, Bêwar Diyadînî, Murad Pola, Mele Mûhemmedê Neynikî û Helîm Yûsiv bi 2 pirtûkan di lîsteyê de cih girtine

Weşanxaneyên ku derketine pêş

Di nav weşanxaneyan de pêşbaziya Weşanên Lîs û Avesta dîso didome. Lê îsal Nûbiharê bi pirtûkên derxistî hinek ew derbas kirine. Nûbiharê îsal bi 25 pirtûkên derxistî di rêza yekemîn de cih girtiye. Dûre, Weşanên Lîs ku di sala 2010’an de 21 pirtûk derxistibû di 2011’an de hejmara pirtûkên derxistî derxist 23’yan, Avestayê jî di 2010’an de 17 pirtûk derxistibû di 2011’an de ev hejmar derxist 22’yan. Divê em balê bikişînin ser Weşanên Evrenselê ku wan îsal gavek mezin avêtiye. Weşanên Evrenselê ku ne weşanxaneyeke kurd e jî lê carinan pirtûkên bi kurdî diweşand îsal gavek mezin avêtiye û 10 pirtûk derxistiye.

Vaye lîsteya pirtûkên bi kurdî yên 2011’an:

Weşanên Agora(1):
1- Sê deng / Selîm Temo / Helbest

Weşanên Amed:
1- Rojê Avêt / Îrfan Babaoglu / Çîrok
2- Ewrên Baranê / Îrfan Babaoglu / Helbest

Weşanên Aram:
1- Em Bûn Baran / Mizgîn Ronak / Roman
2- Bênav / Çîrokên Pêşbaziya Girtîgehan a Navxweyî
3- Siya Şikestûnê Turcel / Hogir Berbir / Roman
4- Dilê min ne Dîn e / Rizoyê Xerzî / Helbest
5- Tehma Xelîyê / İlhami Sidar / Roman
6- Qevdek Sosretî / Yaşar Eroglu / Weşanên Aram / Mîzah
7- Roj Çû Ava Dereng e / Pîrhat Felat / Helbest
8- Edebiyata Devkî û Sosyalîzasyon / Şerefxan Cizîrî / Çand-Muzîk
9- Rêwiyê Evînê / Hamit Adiman / Helbest
10- Kişwera Pêncemîn / Zeki Kayar / Helbest
11- Jan Bûne Nepenî / Hayrettin Ekinci / Helbest
12- A Me Dê / Tewqîf Hêja / Helbest

Weşanên Ava:
1- Ser bi ser / Siûd Kîkî / Roman
2- Feqiyê Teyran / Ronî War / Roman
3- Mem û Zîn / Ronî War / Roman
4- Siyabend û Xecê / Ronî War / Roman/
5- Tehar û Ziharê / Ronî War / Roman
6- Berî Google / Nihat Ozdal / Werger: Çetin Duran / Helbest

Weşanên Avesta:
1- 33 Gule, Dîroka di şînê de / Gunay Aslan / Wergera ji bo kurdî: Dawud Rêbiwar / Lêkolîn
2- Bahoz / Eskerê Boyik / Weşanên Avesta / Roman
3- Koçera Kej / Harbî Soylu / Çîrok
4- M / Şêrzad Hesen/ Ji soranî ji bo kurmancî: Besam Mistefa / Çîrok
5- Reşê Şevê - Mêrdeyê Şewe / Berfîn Zenderlioglu - Mîrza Metîn / Kurmancî û Kirmanckî / Kurmancî ra Çaryanox: Roşan Lezgîn / Şano
6- Xewna Pîrepindan / Şerzad Hesen / Ji soranî bo kurmancî: Besam Mistefa / Roman
7- ...Û ronahî di tariyê de dibiriqe / Tolstoy / Werger: Osman Ozçelik / Şano
8- Şewq û Payiz / Fatma Savci / Helbest
9- Kurdên nejibîrkirî / Nûredîn Zaza / Hemû nivîsên wî
10- Romana kurdî û nasname / Haşim Ahmedzade / Werger: Fahriye Adsay / Gotar
11- Mîrzayê Piçûk / Antoine de Saint-Exupéry / Werger: Fawaz Husên / Pirtûka Zarokan
12- Jineke Xinanî / Şêrzad Hesen / Ji soranî bo kurmancî: Besam Mistefa / Roman
13- Rewşa kurdî ya sosyolenguîstîk li Tirkiyeyê / Ergin Opengin / Lêkolîn
14- Palyaço / Jana Seyda / Ceribandin
15- Dojeha Veşartî / Bawer Rûken / Çîrok
16- Kes tunebû / Bêrî Bihar / Helbest
17- Şevname / Gulîzer / Helbest
18- Antolojiya Çîrokên Kurmancên Başûr / Amadekar: Xelîl Duhokî
19- Serpêhatiyên Zana (Hin Çîrokên bi Qafiye) / Mele Xalitê Licî / Çîrok
20- Em kêm in Xwedê û Şêx Adî temam e / P.H. Kreyenbroek - X.C. Reşow (Kurdî - Tirkî)
21- Elfabêya kurdî / Celadet Alî Bedirxan
22- Kela Dimdimê / Jan Dost / Destan

Weşanên Belkî:
1- Ronoya / Ehmed Huseynî / Helbest
2- Têbiniyên Bajarekî Wêran / Fewzî Bîlge / Helbest
3- Payîza Peyvê / Arjen Arî / Helbest
4- Selaheddîn - Napolyon / Osman Sebrî / Dîrok
5- Birîn û Ramûsan / Lokman Ayebe / Çîrok

Weşanên BGST:
1- Osmanli Kurdistani-Kurdistana Osmanî / Amadekar: Koma Xebatên Kurdolojiyê / Lêkolîn

Weşanên Deng:
1- Ferheng – Kurdî-Kurdî / M. Emin Bozarslan
2- Ilmê Tûrik / M. Emin Bozarslan
3- Tevgera kurdî li Sûriya di bin roniyê de / Ebdulhemîd Derwêş / Wergera ji erebî: Elî Şemdîn / Lêkolîn

Weşanên Do:
1- Rewşa Romana Kurdî / Medenî Ferho / Gotar
2- Em bi zimanê xwe kurd in / Tosinê Reşîd / Gotar
3- Êzdiyên Serhedê / Pîr Dîma / Ji rusî: Ezîzê Cewo / Lêkolîn
4- Bi dilketiyên azadiyê re meş / Berham Mîrzo / Helbest
5- Her yek ji me / Reyhan Sarhan / Helbest
6- Mirovê bê derd / Hesen Huseyin Denîz / Çîrok
7- Ro û zê / Hesen Huseyin Denîz / Çîrok

Weşanên Doz:
1- Don Kîşot-Don Quijote II / Miguel De Cervantes / Werger: Serdar Roşan / Roman

Weşanên Enstîtuya Kurdî ya Amedê:
1- Jimaryariya Giştî / Hasîp Yanliç / Matematîk

Weşanên Enstîtuya Kurdî ya Stenbolê
1- Rêziman / Samî Tan

Weşanên Evrensel (2):
1- Palûte / Îsmaîl Dîndar / Çîrok
2- Pembûyê Reş / Muzaffer Îzgu / Werger: Îsmaîl Dîndar / Çîrok
3- Masiyê Reş ê Piçûk / Samed Behrengî / Werger: Îsmaîl Dîndar / Çîrok
4- Meşa Moriyan / Cîhan Roj / Roman
5- Destana Kawa û Azhî Dehaq / Arjen Arî / Destan
6- Bahol / Çiya Mazî / Çîrok
7- Dengê Doyê / Ferit Edgu / Werger: Cemil Oguz / Çîrok
8- Marksîzm û Pirsgirêkên Zimanzaniyê / Stalin / Werger: Tonguç Ok / Teorî
9- Manîfestoya Partiya Komunîst / Karl Marks – Friedrich Engels / Werger: Tonguç Ok / Teorî
10- Dûvpişk Bi Xwe Venade / Edîb Polat / Roman

Weşanên Fanos:
1- Bîranînên Min / Şakir Epozdemir / Bîranîn
2- Derzin / Şakir Epozdemir / Dîrok
3- Kurê mîr û keça gavanê zevya sor / Şakir Epozdemîr / Gelêrî

Weşanên Hîvda:
1- Dîroka Quranê Pîroz / Mihemmed Hemidullah / Werger: Murad Pola
2- Nameyên Zindanê / Îbnî Teyniye / Werger: Murad Pola

Weşanên J & J:
1- Çîrokên Gelêrî / Berhevkar: Bêwar Diyadînî / Zargon
2- Gotinên pêşiyan / Bêwar Diyadînî / Ferheng
3- Ferheng - Somerî Kurdî – Kurdî Somerî / Mamê Elî, Suleyman Yildirim / Ferheng
4- Medya û bernamevanî / Dennîs Dargul / Lêkolîn
5- Fablên manzûm / Bazê Kal / Zargotin

Weşanên Lîs:
1- Dîwana Feqiyê Teyran / Amadekar: Seîd Dêreşî / Tîpguhêziya ji tîpên Erebî ji bo Latînî: Dewlet Elî / Helbest
2- Berken Bereh Hemû Berhem / Berken Bereh / Helbest
3- Şoreşgerê Esra Teng / Marîn Rehmanî / Helbest
4- Qutiya Dil / Seyda Perînçek / Helbest
5- Deriyê Sibehê / Mahir Bagok / Helbest
6- Pêşangeha Sûretan / Îrfan Amîda / Roman
7- Mirina Bêsî / Dilawer Zeraq / Roman
8- Meryema / Sebrî Silêvanî / Roman
9- Çavdêriyên Barbarekî / Kawa Nemir / Çîrok
10- Kêşana Lêkeran / Birahîm Xelîl Taş / Rêziman
11- Kurdistan û Prosesa Îslamkirina Kurdan / Şiwan Osman Mistefa / Kurmanciya wê: Ziya Avci / Lêkolîn
12- Medrese / Mela Birhanê Tarînî / Lêkolîn
13- Şeva Dawî / Welat Dilken / Roman
14- Zagros û Zerdeşt / Mahabad Felat Arda / Roman
15- Hesretdefter, Hemû Berhem , Cild 1/ Fêrîkê Ûsiv / Amadekar: Firîda Hecî Cewarî / Helbest
16- Hevalê Çak - Hemû Pexşan / Osman Sebrî / Pexşan
17- Ev nameya min e ji Cîhanê re / Emily Dickinson / Werger: Kawa Nemir / Helbest
18- Ausländer Ber / Helîm Yûsiv / Çîrok
19- Matmayînên Ronyayê / Lal Laleş / Helbest
20- Dozdeh Çirk / Sîdar Jîr / Çîrok
21- Civîna Pêlavan / Rezoyê Osê / Çîrok
22- Hejarino / Xelîlê Dihokî / Helbest
23- Şînok / Menaf Osman / Çîrok

Weşanên Nûbihar:
1- Dîwan / Perto Begê Hekarî / Amadekar: Tehsîn Îbrahîm Doskî / Dîwan
2- Li Muksê Folklor û Jiyana Rojane / Prof.Î.A.Orbelî
3- Kela Dimdimê û Xanê Lepzêrîn / Casimê Celîl & Emerê Celalî
4- Jiyana Pêxemberê Me Hz. Mûhemmed / Mûrad Celalî
5- SIYERA NEBÎ/ Ebu'l Hesen en-Nedwî
6- Şêx Muhemmed Hediyê Qewmanî
7- Elîfba û Tecwîd / Mela Ehmedê 'Eynberanî (Digel DVD).
8- Eqîde û Fiqha Zelal / Mela Burhanê Hedbî
9- Ferhenga Pirzimanî (Kurdî-Tirkî-Farisî-Îngilîzî) / Amadekar: Osman Aslanoglu, Bedirhan Îslamoglu, Zerî Gurur, Hayrullah Acar, Evren Aslanoglu / Ferheng
10- Mamikên Kurmancî / M.Xalid Sadinî / Folklor
11- Heyranokên Kurmancî / M.Xalid Sadinî / Folklor
12- Çîrokên Gelêrî / M.Xalid Sadinî / Folklor
13- Aqilê Hevpar yê Mirovahiyê / M.Xalid Sadinî / Folklor
14- Neynika Nimêjê / Mele Mûhemmedê Neynikî
15- Neynika Xeman / Mele Mûhemmedê Neynikî
16- Nûra Qelban-Tefsîra Qur’anê (cild 2)
17- Nûra Qelban-Tefsîra Qur’anê (cild 3)
18- Sorgul / Îbrahîm Sunkur
19- Şev û Rojên Mubarek / Ayhan Meretowar
20- Tûrikê Pîrê Kal / Pîrê Kal
21- Dewrîşê Evdî / Eyup Kiran
22- Dîwan / Şêx M. Hadiyê Qewmanî
23- Mewlûd / Mela Huseynê Bateyi
24- Bexçeyê Jiyanê Piştî Mirinê / Mela Yasîn
25- Yasîna Şerîf û Sûreyên Kurt

Weşanên Nûdem:
1- Lehî / Firat Cewerî / Roman
2- Li Dêrê / Hesenê Metê / Roman

Weşanên Pêrî:
1- Biranîn û şahidiya Hinek Buyeran / Ziya Avci / Bîranîn,
2- Şer Li Çiya / Eli Evdilrehman / Roman,
3- Av Zelal Bû-V- / Mezher Bozan / Roman

Weşanên Ronahî:
1- Romana Kurdî / Helîm Yûsiv / Lêkolîn
2- Vejîna Felsefeyê / Abdulqadîr Gok / Lêkolîn
3- Navekî kuştî ji navên te yên kesk bûm / Ehmed Huseynî / Helbest
4- Piştî Xezal Terqiyan / Şêxmûs Sefer / Helbest
5- Li Peravên Torê, Torên Evînê / Çidem Baran / Roman
6- Guhar / Eyub Guven / Roman

Weşanên Yordam (3):
1- Manîfestoya Komunîst/ Karl Marks - Friedrich Engels / Werger: Samî Tan
2- Kapîtal Manga / Berhema Resen: Karl Marks / Mangaker: Variety Art Works - East Press/ Werger: Samî Tan

Weqfa Civaka Şefaf (Açık Toplum Vakfi) - (4):
1- Wijdana Anatoliyê / AmadekR: Xebatkarên weqfê / Werger: Davut Ozalp

Not:
1- Weşanên Agora ne weşanxaneyeke kurdan e, hindik be jî carnan pirtûkên bi kurdî çap dike.
2- Weşanên Evrenselê ne weşanxaneyeke kurdan e, weşanxaneyeke çepgir e û pirtûkên kurdî jî çap dike.
3- Weşanên Yordam ne weşanxaneyeke kurdan e, weşanxaneyeke çepgir e û îsal dest pê kir ev pirtûkên kurdî çap kir.
4- Weqfa Civaka Şefaf saziyeke sivîl e. Lêkolînên xwe diweşîne. Vê carê pirtûka ku amade kiribû wergerand kurdî jî û bi tirkî-kurdî, bi du zimanan weşand.
6- Ev lîste li ser pirtûkên kurdî yên bi tîpên Latînî ku li Tirkiye û li Bakur hatine weşandin hatiye amade kirin. Pirtûkên bi kurdî yên bi tîpêr Erebî hatine weşandin di lîsteyê de cih negirtine. Her wiha tenê pirtûkên ku nû derketine di lîsteyê de cih girtine, pirtûkên çapên nû kirine neketine lîsteyê.
7- Di lîsteyê de ger kêmasiyek an şaşiyek hebe, kesek haya me pê bixe emê rast bikin.
8- Li gor rêza alfabetîk navên weşanxaneyan hatine rêzkirin.

Cemil Oguz / Diyarname

Ferhenga dîrok û erdnîgariya Sêrtê bi Kurdî

2012-01-09T06:18:00.001-08:00

Dîroka Erdnîgariya Sêrtê bi pirtûkê “Ferhenga Sêrtê” ji nû ve hate nivîsandin. Pirtûk ji hêla Rêveberê Komeleya Mafên Mirovan a Sêrtê (İHD) Abdullah Gurgen ve hat amadekirin û bi piştevaniya Şaredariya Sêrtê ve hat çapkirin. Navên gund û navçeyên bajêr ên bingehîn, çand û hunera Sêrtê, lîstîkên herêmî û şûnwarên turîstîkî bi kurdî di pirtûkê de cih digrin.

“Ferhanga Sêrtê” bi piştevaniya Şaredariya Sêrtê ve cotmeha borî hate çapkirin û di pirtûkê de dîrok û erdnîgariya bajêr bi kurdî tê vegotin. Kesên kurdî dikarin bixwînin û hesreta welat dikêşin hemû tiştên derbarî Sêrtê de dikarin di vê pirtûkê de bibînin. Rêvberê İHD’a Sêrtê Abdullah Gurgen pirtûk amade kir û Emin Sadık jî bi wêneyên arşiva Sêrtê pirtûk xemilandiye. Çapa yekemîn a pirtûkê bi 10 hezar dest pê kir. Di pirtûkê de dîroka Sêrtê, navên orjînal ên kurdî yên navçe û gundên Sêrtê, çand, folklor, xwarinên herêmî, şûnwarên turîstîk û dîrokî cih digrin.

‘Navê gund, çiya û robarên me guhertin…’

Amadekarê pirtûkê Abdullah Gurgen derbarî pirtûkê di ji DİHAyê re wiha axivî, “Dîroka erdnîgariya Sêrtê û navê gelek deveran hatibû guhertin. Navên hezar salan ên gund, çiya, robar û şikeftên me, dêr û şûnwarên me hatin guhertin” û armanca nivîsandina pirtûkê aşkere kir. Gurgen got “Navê Çemê Botanê ku hêla gel ve pîroz tê zanîn û bi hezaran stran ser hatine gotin, şîn hatine girêdan û efsane hatine nivîsandin jî guhertin.”

Gurgen got, wek ku henekên xwe li gelê me bikin navên kurdî guhertine û wiha pêde çû, “Armanca me nasandina erdnîgarî û dîroka devera Sêrtê ye û bo zarokên me qeydkirina çanda kurdî ye. Ev pirtûk bersiva siyaseta asimîlasyonê ye. Ev pirtûk reng û dengê berxwedana hezar salan e.”

Sêyemîn Mihrîcana Ciwanên Kurd li DYE

2012-01-09T06:17:00.000-08:00

Li Washingtonê paytexta Dewletên Yekgirtî yên Amerîka (DYA) Sêyemîn Mihrîcana Ciwanên Kurd yên li DYA niştecî dibin pêk hat.

Mihrîcana ku pêr dest pêkir, sê rojan berdewam dike û ji aliyê komek xwendekar û ciwanên kurd yên li DYA ve tê rêxistin.

Mihrîcana îsal gelek çalakiyên rewşenbîrî li xwe digire di nav wan de, workşop û semîner hene û hinek şîkariyên taybet bi zimanê kurdî, herwiha hinek çalakiyên hunerî weku şano û pêşandana end fîlmên sînema.

Herwiha di nav çalakiyên mihrîcanê de, vekirina pêşangeheke fotografî ku tê de wêneyên ji sirûşta Kurdistanê tê pêşandan. Çalakiya herî balkêş jî pêşbirka bi navê “Behreya kurdan heye” tê pêşkêşkirin û ciwanên Behremend diyar dike.

Rojnemeya "Kurdistanî Nû" sersala xwe ya 20`an pîroz kir

2012-01-09T06:14:00.001-08:00

L bajarê Silêmaniyê bi amadebûna kesayetiyên rojnamevan û rewşenbîr, rêwresmeke pîrozbahiyê ji bo 20 saliya çapkirina rojnameya "Kurdistanî Nû" hate li darxistin.
Berpirsê Mekteba Ragehandina Navendî A Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê Mamoste Azad Cundiyanî, got: "Em îro di vê rewresmê de, bi serberzî û şanazî li ser derbasbûna 20 salan re, ji çapkirina rojnameya Kurdî pîroz dikin û heta niha çapa wê berdewame, vê rojnameyê valatiya çapemeniyê li Herêma Kurdistanê tejî kir û bû mînberek ji nêrîn û zanyariyan û zelalbûnê, her wa ji Opozisyona Êraqê re jî di dema xwe de bû mînbereke azad.

Her wa di nav rêwresma vekirinê de, resmên fotografî yê hunermend û wênekêş Heme Omer, ku 35 resim û tabloyên xwe ji hemû navçeyên Êraqê û ji Herêma Kurdistanê ku kamîreya wî girtiye hebûn.

Di nava rewresmê de, semînerek jî hate li darxistin ku li ser dîroka dirêj ya rojnameyê hate axiftin ku gelek sernivîser û rojnemevan û xwendevanên zankoya Silêmaniyê jî tê de pêşdar bûne.

Hêjayî gotinê ye ku di wê ahengê de, gelek kenalên asmanî û çapemenî jî amadebibûn.

Hecî Fetah Hezroyî (1892-1975)

2012-01-06T13:05:00.000-08:00

Bêguman, yek ji zana û rewşenbîrên Kurd ê Sedsala Bîstî, Seyda Hecî Fetah Hezroyî ye.

Hecî Fetah di sala 1892an de (1308ên Koçê), li gundê Zuxra Hezroyê hatiye dinyayê û di 21ê Sibata 1975an de jî ku roja Înê bûye, çûye ber dilovaniya Xwedê û li goristana bajarê Hezroyê ketiye wargeha xwe ya sermedî.

Fetah Hezroyî kurê Sofî Mihemed e û bi eslê xwe ji Hezana Licê ye. Di zarûktiya xwe de dev bi xwendina olî kiriye û piştre li Medreseya Kurdî domandiye. Dema ew bûye şazdesalî, bi xalê xwe Mela Ebdulah re çûye Hecê. Ji ber vê yekê ye ku ew, bi nasnavê hecîtiyê hatiye naskirin.

Bêguman piraniya melayên Kurd çûne serdana Mala Xwedê jî, lê belê ji wan re HECÎ nayê gotin. Ji ber ku nasnavê meletiyê li ba Kurdan pir bi qîmet û rûmet e.

Îcar ji ber ku Fetah Hezroyî berî ku bûbe mela, çûye Hecê, ji ber hindê ye ku jê re Hecî Fetah Hezroyî hatiye gotin.

Îcar ji ber ku ew zanayekî navdar û xwediyê hunereke dewlemend bûye, herweha gelek salên dirêj desr jî dane, jê re hem seyda û hem jî hecî hatiye gotin. Ew di nava xelkê wek Seydayê Hecî Fetahê Hezroyî hatiye naskirin.

Li gor agahdariya melayê hêja, Zeynelabidin Amedî ku di pêşgotina Dîwana Seydayê Hecî Fetah Hezroyî de nivîsiye: Jînenewariya vî zatê pîroz weha ye:

1-    Fetah Hezroyî, pêşî li bajarokê Hezroyê, li ba xalê xwe Mele Ebdulah xwendiye. Di vê demê de jî, bi xalê xwe re çûye Hecê.

2-    Piştre Hecî Fetah Hezroyî çûye li medreseya gundê Tileloya Diyarbekirê xwendiye.

3-    Demekê Hecî Fetah Hezroyî çûye bajarokê Licê, li ba desdarê binavûdeng Mele Muhemed Hadî xwendiye.

4-    Piştre jî Hecî Fetah Hezroyî li ba Seyda Mele Ebdulah Meylanî xwendiye.

5-    Piştre Hecî Fetah çûye bajarê Hezoya Sêrtê û li medreseya Ceznê, li ba seydayê gorbihişt Mele Reşîd xwendiye.

6-    Hecî Fetah Hezroyî ji Ceznê jî çûye Farqînê û li ba serokê dersdaran seydayê gorbihişt Mele Huseynê Kiçik xwendiye, li wirê domandiye heta ku destûrnameya Medreseya Kurdî ji vî seydayî wergirtiye.

7-    Seyda Hecî Fetah Hezroyî Destûrnameya Rêçika Nexşebendî jî wergirtiye. Lê belê Seyda bi rêçikê ve nelipiye û tenê dersdarî kiriye.

8-    Di sala 1920î de azmûnek ji bo meleyan li Farqînê çêbûye, kesê ku azmûnê qezenc bikira, Osmaniyan ew ji birina leşkeriyê bêrî dikin. Hecî Fetahê Hezroyî ew azmûn qezenc kiriye û neçûye leşkeriyê.

9-    Hecî Fetahê Hezroyî medrese ava kiriye û di medreseya xwe de, 50 sal ders daye şagirdan.

10-    Tê gotin ku ji hezarî (1.000) zêdetir alim û zana, ji Medreseya Hecî Fetah Hezroyî derketine û piraniya destûrnameya wan aliman, ji aliyê Seyda Hecî Fetah Hezroyî ve hatiye îmzekirin.

Seyda Hecî Fetahê Hezroyî, bi keça Şêx Mihemed Selîmê Hezanî re zewiciye. Lê mixabin zarûk ji vî Seydayê hêja re çênebûne û kurdûnde koça dawîn kiriye.

Erê ez ji aliyê byolojîk ve dibêjim kurdûnde.
Lê belê ew hemû xortên ku li ba Seyda Hecî Fetahê Hezroyî xwendine, herweha ew hemû alim û zanayên ku destûrnameya medresê jê wergirtine, tev mîna zarûkên wî bûne.

Ha ew xort û zanayên ku bi dersdana Hecî Fetah Hezroyî perwerde bûne, ew tev mîratxurên zanîn û samana zanistiya Seyda Hecî Fetahê Hezroyî ne.

Hin zanayên navdar ku destûrname ji Seydayê Hecî Fetahê Hezroyî wergirtine ev in li jêrê:

1-    Mele Xelîl, bûye miftiyê Diyarbekirê.
2-    Mele Derwêş, bûye miftiyê Urfayê (biraziyê Seyda Hecî bûye).
3-    Mele Ebdulah, bûye miftiyê Hezroyê (lawê xalê Seyda bû).
4-    Seyda Mele Ehmed Meylanî, bûye miftiyê Licê.
5-    Mele Heyder, bûye miftiyê Îzmîrê.
6-    Mele Seîd Ergen, bûye miftiyê Farqînê.
7-    Mele Ebdulmecîd, bûye miftî.
8-    Mele Mehfûz, bûye miftî.
9-    Mele Mihemed Bîlîcî.
10-    Mele Selîm Yilmaz, bûye waizê navendî yê Enqerê.
11-    Mele Sebrî Îlhan, bûye waîz.
12-    Mele Sebrî Înal.
13-    Mele Zahid Meylanî.

Û gelekê wek van zatên hêja ku navê wan hate gotin, li ba Seyda Hecî Fetah Hezroyî xwendine û navûdeng dane.

Seyda Hecî Fetahê Hezroyî, zimanê farisî û yê erebî jî, weke yê kurdî dizanibû.

Seydayê nemir gelek helbest bi zimanê kurdî, herweha bi zimanê erebî û bi yê farisî jî nivîsîne.

Mele Zeynelabidin Amedî helbestên Seyda Hecî Fetahê Hezroyî yên kurdî berhev kirine û wek dîwan, dîsa bi tîpên erebî dane weşandin.

Lê mixabin ji ber desttengiya diravî, dîwana Seyda Hecî Fetah û ya Mele Mihemed Nûredîn Bişêrî-Sînanî, herdu bi hev re wek cildekî hatine çapkirin.

Berhemeke din jî ya Seyda bi zimanê erebî û bi navê Hediyetu-ssebyan heye, lê hêj nehatiye çapkirin.

Di vê Dîwana Seyda Hecî Fetahê Hezroyî de, 59 helbestên babetcihê hene ku yek ji ya din xweştir û şêrîntir e. Helbestên Seyda tev bi kêş û qafiye ne, hinek ji wan bi 8 kiteyan dikişin, hinek bi 11 kiteyan, hinek bi 14, hinek bi 15 û hinek jî bi 16 kiteyan hatine nivîsandin.

Nasnavê Seydayê Hecî Fetah Hezroyî jî di helbestan de FETHÎ ye.
Helbestên Seyda têkel in, lê bi piranî li ser evînê hatine honandin.

Eve çend helbes ji Diwana Seyda Hecî Fetah Hezroyî:

Rûpel 31:
Ev beş 11 malikên çarîne ye, bi 8 kiteyan dikişe û qafiye ”H”ê ye:

Dîsa ji nû lebşekerîn
Avête dil işq û evîn
Lew bûye mecrûh û birîn
Her dem dike sed ah û ah!

Sed ah û nalîn û fîxan
Her dem ji dil tên bêguman
Ji destê wê hûra cînan
Ebrûhilala hem çu mah

Qamet neya xurşîdî rû
Reşkakila mişkînî bo
Enbersifet zulfê li rê
Ferwar û hem ewn û penah

Şêrînleba dil mustened
Zulmê dikit pur bê eded
Dad û meded, dad û meded!
Kuştî feqîrê bêgunah

Ey dilrubaya nazenîn
Ey gewhera le-lê semîn
Napursî qe-l halê hezîn?
Karê te her cewr û cefa
……
Rûpel 32:
Ev beş 14 malikên durêz in, bi 15 kiteyan dikişe û qafiye ”E”ê ye:

Fîl heqîqet rindî û husna hebîban her heye
Lê ziyade ger bibînit, aşiqî rencûrdil e

Dilbera mexmûrqebaya nazika hişyar û mest
Zulf û xalan tu xuya ke, da xuya ke sorgulan

Ger bibîne zulf û xalan, aşiqê sewda û dost
Dê li afaqan belav bit ev seda û xulxule

Wesf û nîşan dê belavbit gerçî bê hemta yî tu
Çunkî bê hemta ye aşiq ew di wesfan bulbul e
…..

Rûpel 34:
Ev beş 11 malikên durêz in, bi 8 kiteyan dikişe û qafiye ”Î” ye:

Helak bûm ez ji destê te
Revandî dil ji destê me
Ji zulfan lew bi efxan im
Bi ahînê hezar zarî

Tederru- sed hezar caran
Me kir ez dergehê Barî
Wissalê ku muyesser ke
Bi wan tturreyê ttarî

Dilê min reftî yû berdî
Ela ey dîlbera nazik
Bese zulm û cefaya te
Digel vê qehr û azarî

Me meqsed nîne ez dunya
Ji xeyrê nazenîn Horî
Te meqsed nîne xeyrî zulm
Li vê azar û rencûrî

Tulû- kir tali-ê bed bext
Zuhel (merîx) derket bi nehsî lew
Di mabeyna me da çêbû
Hezaran bu-d û hem dûrî

Fîraq çêbû di mabeyna
Du mehbûban, eceb renc e
Li kû ma ew di ewsafan?
Ezîz û nazenîn sorî
………

Rûpel 35:
Ev beş 17 malikên çarîne e, bi 7 kiteyan dikişe û qafiye ”BÛ” ye:

Bihar bi ser me hatî
Lê fayde nîne esla
Yar ger wîsal nîne
Bax û buhar ne xweş bû

Lew bax û bexçe, bostan
Sorgul di nav gulistan
Bê wan di destê mestan
Esla qewî ne xweş bû
…..
Rûpel 37:
Ev beşa helbestê 12 malikên çarîne ye, bi 11 kiteyan dikişe û qafiye jî ”d” ye:
Ev helbets wek helbesta Melayê Cizîrî ya bi sernavê Me ji bil husn u cemalê çi xerez? Bê cemalê ji peyalê çi xerez? hatiye honandin:
Seydayê nemir Hecî Fethullah Hezroyî weha gotiye:

Dil ji bil qametê yarê çi xerez?
Me ji ezharê biharê çi xerez?

Me ji destê te ye nalîn û hewar
Werne, me ji ah û hewarê çi xerez?

Eddê (hesab) eyamê firaqa te dikin
Werne, me ji edd û jimarê çi xerez?

Ger wisala te muyesser nebitin
Me ji eyyamê biharê çi xerez?

Ji heraret herişî sîne û dil
Werne, me ji sêv û hinarê çi xerez

Zulfê şehmarê çu eqreb ku li dil da
Werne, me ji eqreb û marî çi xerez?

Ger ne xaka der(iy)ê dildarê bû
Me ji vê toz û xubarê çi xerez?

……
TEMAŞEVANÊN HÎJA!
Berî ku ez axaftina xwe kuta bikim, dixwazim bibêjim ku ha ev helbestên ku hatin xwendin, di binê qedexetî, kotekî û hovîtiyeke wisan de hatine nivîsandin ku di wan deman de kesî nedikaribû ji ziman û vêjeya kurdî, tenê behsa tîpa K-yê jî bikira. Lê belê van lehengên Medreseya Kurdî, xameya xîretkêşîya nijadî dane destên xwe û nehiştine ku vêjeya Zimanê Kurdî wenda bibe.
Spas ji bo guhdariya we, her şad û bextewer bin.

Zeynelabidin Zinar

Komela Îsmaîl Beşîkçî hat vekirin

2012-01-06T13:00:00.000-08:00

Komek karsazên kurd li Stenbolê, komelek bi navê sosyologê navdar Îsmaîl Beşîkçî vekirin. Di komela Beşîkçî de dê lêkolînên zanistî bên kirin.

Daxuyaniya komela Îsmaîl Beşîkçî, wiha ye, “Me xwest em bi vê yekê, Îsmaîl Beşîkçî, ku bûye nîşana wîjdana mirovahiyê, rûyê spî yê zanistê û di nav dilê hemû rewşenbîr û hêzên demokrasiyê de cih girtiye, bo nifşên paşerojê bidin nasîn. Her wiha, em parvekirina nêrîn û hizrên Îsmaîl Beşîkçî ji xwe re wek erkekê dizanin.”

Di daxuyaniyê de wiha hat ziman, “Her wiha, em dixwazin di pêşbirkeyên di warê medya û xebatên kulturî û çapemeniyê de, xelatên Îslamî Beşîkçî belav bikin. Di nav komela Îsmaîl Beşîkçî de, Pirtûkxaneya Lêkolînê ya Îsmaîl Beşîkçî jî hatiye avakirin. Em dê pirtûk, kovar û hemû nivîsên Beşîkçî bo lêkoler û xwendevanên wî amade bikin.”

Di komela Îsmaîl Beşîkçî de, Beşîkçî bixwe serokê civata rêveberiyê ye û Îbrahîm Gurbuz, Îshak Tepe, Ruşen Arslan û Ahmet Onal jî endamên civatê ne.

Gelo dewleta Tirk dest avêt tv'yên mûzîka kurdî jî?

2012-01-06T12:58:00.000-08:00

Ev çend roj in du kanalên ku weşana bi kurdî dikirin Denge TV û Dîjle TV dernakevin. Gerînendeyê Dîcle TV Sancar dibêje: Çima weşana me hatiye rawestandin em nizanin, digel hewldana me jî me xwe negihand tu rayedar î.

Denge TV li Batmanê, Dîjle TV jî li Amedê, wekî du kanalên herêmî kar dikirin heta du sê roj berê. Her du kanalan jî zêdetir bi kurdî weşan dikir. Dîjle TV zêdetir wekî kanaleke muzîkê derket pêş. Lê piranî di her du kanalan de jî muzîk serdest bû. Niha her du kanalên li ser Turksatê weşand dikirin hatine girtin.

Gerînendeyê Weşanê yê Dîjle TV Hasan Sancar ji bo BHA'yê axiviye û wisa gotiye: "Çima weşana me hatiye rawestandin em nizanin. Digel hewldanên me jî li ser vê yekê me nikarî xwe bigihînin rayedaran. Li ser peyka Turksatê 90 kanalên din weşana xwe didomînin, her du kanalên bi kurdî hatine rawestandin, ev yek tiştek watedar e."

Kurdistan di bin berfê de ye

2012-01-06T12:57:00.000-08:00

Zivistan nîşan dide. Ji bajarên ku berf bandora xwe li ser nîşan dide yek jî Colermêrg e.

Berfa ku doh bişev dest pê kir, ber destê sibê hemû kolanên bajêr bi berfê nixumand. Hatina zivistanê ji bo mezinan re zor û zehmetî, ji bo zarokan re kêfxweşî bi xwe re tîne.

Çile û zivistan li seranserî welêt hebûna xwe nîşan da. Li Colermêrg jî berfa ku barî kolanên bajêr, xemiland.Berfa ku doh bişev zêde bariya, ber destê sibê seranserî bajêr bi berfê xemiland.

Berf ji bo mezinên bajêr zor û zehmetê bi xwe re tîne. Hin hemwelatî ji serê sibê pêve, rahiştin bêran û dest bi paqijiya berfê kirin.

Her wiha di gellek bajarên din ên bakûrê Kurdistanê de berf barî.

Li Silêmaniyê konsêrtek bo Wanê hat lidarxistin

2012-01-06T01:00:00.000-08:00

Li bajarê Silêmaniyê, konsêrtek ji aliyê hunermendên kurd Çopî Fetah, Melek Rojhat, Kawe, Bêrûz Tewekulî, Canê û Lalo Rencderve, bo mexdûrên erdheja Wanê yê Kurdistana Tirkiyê hat lidarxistin.

Serperestê konsêrtê, Kemal Hesen, ji AKnewsê re got, konsêrta îro ya li salona Hunerê ya Silêmaniyê hat sazkirin, konsêrteke netewî û xêrxwazî bû û nirxa bilêtan 10 hezar dînar bû.

Hesen, diyar kir, hemû dahata vê konsêrtê dê bo mexdûrên erdheja Wanê bê şandin. Her wiha, ji vir û pêde, dê li hemû konsêrtan de, alîkariyê kom bikin û bo mexdûrên Wanê bişînin.

Kemal Hesen, wiha pêde çû, ji bilî beşdariya hunermendan, helbestvanê navdar Şêrko Bêkes jî beşdar bû û bo mexdûrên erdheja Wanê helbest got. Em ji vê pir kêfxweş bûn.

Şêrko Bêkes jî ji AKnewsê re got, min pê xweş bû beşdarî konsêrtê bikin û li hember mexdûrên bajarê Wanê, hestên xwe yê netewî nîşan bidim.

Bêkes, diyar kir, divê hunermendên kurd di van kaêrn wiha de, pêşeng bin û bi huner û wêjeya xwe xizmeta pirsa netewî û niştimanî bikin. Bêguman, erdheja Wanê her kurdek hejand.

Hunermend Çopî jî got, ev karekî netewî û binirx e û divê herkes bi bêhneke fireh beşdarî bike, ji ber ku ji bilî karekî hunerî, nîşandana hesta niştiamî bo beşek ji kurdên Tirkiyê ye.

Jetona kerxaneyê ya 2 hezar salî

2012-01-05T12:55:00.000-08:00

Li Îngîlîstanê arkeologek jetona kerxaneyê ya 2 hezar salî peyda kir.

Li ser jetonê wêneyên mêr û jinên ku seksê dikin cîh digre.

Wisa tê texmîn kirin ew jeton di kerxaneyên bi navê "Londinium" ku li Londonê de hebûn de derbas dibû. Hate diyar kirin ku ser jetonê hejmara 14 cîh digre û ev jî tê maneya ku ev jeton di bihaya 14 pereyên hesinî ên wê demê de bû. (HAWAR NET Çandname)

'Hinar'a 11'an derket

2012-01-04T09:47:00.000-08:00

Kovara Hinarê ku ji aliyê Kurdî-Dera Îzmîrê ve du heman carekê tê derxistin hejmara xwe ya 11'an derxist.

Kovara wêjeyî çandî û hunerî Hinarê cih daye gelek helbest, çîrok, gotaran. Yaqob Tilermenî, H. Kovan Baqî, Şêrko Bêkes, Elîxan Loran, Berfo Barî, Cîhan Roj hin kesin ku nivîsên wan têde

hatine weşandin.

Ji bo têkilî danîn û xwestinê:

kovarahinar@hotmail.com

Li Mêrdinê tesîsa herî mezin ya dîrokî hat dîtin

2012-01-04T09:45:00.001-08:00

Erdên Anatolyayê di nav xwe de gelek dewlemendiyan dihewîne. Li Mardînê mehsereya herî mezin ya serdema kevnare hat dîtin. Di kolandinan de 105 sarniç hat derxistin.

Nêzî 3 sal beriya niha, di dema xebatên li qada qampûsa zanîngeha Artukluyê de sûrprîzek derketibû holê. Piştî xebatên etûdê hat diyar kirin ku, ev sarniç in.

Li ser vê yekê, bi piştgiriya Wezareta çandê û Îş-kur’ê, li mevkiya qereqola İzzetpaşayê, xebata kolandinê hat dest pê kirin.Dema ku sarniç derketin holê, diyar bû ku ev qad ji bo çi hatiye bikaranîn. Qadek herî mezin ya ku tê de tirî tên perçiqandin ne.

Tê tehmîn kirin ku çiyayên li derdorê vê qadê jî, zêdetir rez hatine çandin. Tirîyên ku ji çiyayê dihat kom kirin li vir dihat perçîqandin. Lê tirî ji bo çi hatine bikaranîn, hêj nayê zanîn. Ji sarniçên bi hev re girêdayê ava tiriyê bi dest dixin. Ev yek mirovan şaş dike.

Şeva sersalê li Îtalyayê çima 102 kes brîndar bûn

2012-01-04T09:44:00.000-08:00

Li gor ragehandina hin jêderan, şeva borî li Îtalyayê du kesan jiyana xwe ji dest dan. Her weha bêtirî 100 kesî ji ber bikaranîna lîstikên agirînane birîndar bûn.

Hêjayî gotinê ye ku Îtalyayê li çar bajaran lîstikên agirîne qedexe kir û polîsê Îtalyayê dest da ser 100 ton ji wan lîstikan.

Li Silêmaniyê, semînara medyaya kurdî û fransî

2012-01-03T09:46:00.000-08:00

Li bajarê Silêmaniyê, sîmînarek ji bo rojnamevan û medyakara kurd Şeyda Selah derbarê medyaya fransî û kurdî hate lidarxistin.

Duhî, di bin navê “berawirdeke kurt navbera medyaya fransî û kurdî” de li hola Cemal Îrfan di Qawexaneya Kultûrî de birêve çû.

Di sîmînarê de, Selah ronahî xiste ser karê medyayê li Herêma Kurdistan û Fransayê û wekhevî û cudahiya navbera herduyan.

Şeyda Selah derbarêî sîmînara xwe ji AKnewsê re daxuyand, “Di sîmînarê de, bi awayekî giştî min behsa karên televizyonê li Fransa û hemberkirina wê digel karê li Herêma Kurdistanê kir, min hin zanyarî û hejmar derbarê xwêner, guhdar û temaşevanan li Fransa dan xuyakirin.”

Selah got jî, “Bi baweriya min, gelek girîng e di vê rewşa niha ya Kurdistanê de, em li ezmûna pêşketî ya medyaya Fransa û Ewropayê binêrin.”

‘Antolojiya Çîrokên Kurmancên Başûr’ derket!

2012-01-02T16:07:00.000-08:00

Weşanên Avestayê, bi nivîseke danasînê aşkera kir ku wan “Antolojiya Çîrokên Kurmancên Başûr” ku Xelîl Duhokî amade kiriye, çap kir.

Duhokî, derbarê pirtûkê û rewşa edebiyata kurmancî ya li herêma Badînan a Başûr de, van agahiyan dide: “Piştî sala 1970, êdî dergehên xwendin û nivîsînê vebûn, lê ew jî bi kurmanciya jêrîn bûn. Kovar, rojname, dezgehên belavkirin û çapkirinê li devera Badînan nebûn, lê dîsan jî di wan salan de, xortên kurmanc xwe berdane qada nivîsînê û bi wê rewşê çendîn nivîskarên kurd peyda bûn. Her çende li parçeyên din ên Kurdistanê, çendîn romanên serketî belav bûne, lê mixabin heta niha yek roman jî li devera Badînan ronahî nedîtiye. Mirov dibîne ku, astengên bizava edebiyata kurmanciya jorî gelek in û ev e jî dibine sedem ku hêdî pêş bikeve.”

Yekem pirtûka kurteçîrokan li Kurdistana başûr, bi kurmanciya jorî, di sala 1972’ê de, ji aliyê nivîskar Elî Neqşebendî ve hate çapkirin û di sala 1979’ê de, Îbrahîm Selmanî pirtûka xwe gihande çapê. Piştî hîngê her sal çendînên din jî karwan pêş de dibir. Duhokî, derbarê vê yekê de wiha dibêje:

“Dema yek kurteçîrokên destpêkê dixwîne û hindekên niha jî, dibîne ku bi zimanekê sist nivîsîne û kêmasiyên rêzimanê di nav rêzên wan de di mişene, gelek caran rengê rapora didin yan jî nesîhet û şîretan dikin. Ji aliyê form û naverokê ve, lawaz û qels in, lê roj bi roj ber bi pêş de çûne û niha bi dehan çîrokên serketî hene. Babetên çîrokên piraniya nivîskaran li dij sîtem û zilma dijminan e, li dij derebeg û axa û piştevaniya cotkar û hejaran e û mirovê kurd hişyar dikin û berê wî didin xebat û xweragirtinê. Her wesa giriftarî û problemên rojane yên, jin û mêran, perwedekirina zarokan, jinrevandin û tolvekirinê ne û daxwaza edaleta civakî û wekheviya mirovî dikin.”

Ev pirtûk, bi tenê berhemên devera Badînan himbêz dike û piraniya wan bi tîpên erebî ne. Di antolojiyê de devoka nivîskaran hatiye parastin.

Nivîskar û çîroka wan a di antolojiyê de cih digre ev in:

ENWER MEHEMED TAHIR: Evro jivanê me ye
XELÎL DUHOKÎ: Nihênî
SERFERAZ ELÎ NEQŞEBENDÎ: Heft îşyên tirî...
SEGVAN XELÎL HÎDAYET: Ewê dawiya wî xuya
ÎBRAHÎM SELMAN: Wexerek
NIZAR MEHEMED SEÎD: Kurê kolana
HESEN SILÊVANÎ: Balolka Şekirê
SIDQÎ HIRORÎ: Evîna vekuştî
KOVAN: Beref hevalan
Jaro Duhokî: Veciniqîn
SALIMÊ CASIM: Simbêl
HIşyar Rêkanî: Helawîstin
MEHEMED SELÎM SIWARÎ: Hinara Tirş
FAZIL UMER: Mêvanê ne wext
Îsmaîl Hacanî: Mestiya Serkeftinê
Tîlî SalIh Mûsa: Stêra berxwedanê
BAYIZ UMER: Kî?
EGÎD ŞEFÎQ: Zîndan
CELAL MUSTEFA: Revîn
KERÎM CEMÎL BIYANÎ: Hirmîka Xirş
SEBÎH MEHEMED HESEN: Hizrêt Têkelkirî
HAZIMÊ CASIM: Hilkeftinek di Çûn û Hatinê de
ÎSMAÎL MUSTEFA: Vegeryan
ÎSMET MEHEMED BEDEL: Helwêst
XALID SALIH: Rondik û Stiran
Tehsîn NavIşkî: Vegirtin
HESEN ÎBRAHÎM EBDULLA: Dergehê Hîviya
HEKÎM EBDULLA: Çend Xulkek ji Demeke Dirêj
BABÊ ROJÊ: Demjimêr Dazde
ZEKÎ SILÊVANÎ: Tol
QEYRAN FEREC EBDAL: Dilîk
ArIf Hîto: Hevdîtins
Nefîsa Îsmaîl Hacî: Şêwekar
MIhsIn Ebdulrehman: Modêrne fişar
SalIh Xazî: Dewlet di bazinê gomanê da

Li gor "Advertising Age" reklamên herî seksî ên 2011'ê

2012-01-02T13:50:00.000-08:00

Malpera rojnameya Îngîlîzî Daily Mail û kovara reklamgeriyê ya Emerîkî Advertising Age 10 reklamên herî seksî ên 2011'an diyar kirin.

Kampanyaya Armanî reklama herî seksî ya salê hate hilbijartin.

Reklamên ku hatine hilbijartin ewin;

1 - Rihanna - Armani

2 - Miranda Kerr - Victoria's Secret

3 - Kate Moss - Liu Jo

4 - Gisele Bundchen - Hope Lingerie

5 - Irina Shayk - Luli Fama Swimwear

6 - Heidi Klum - Project Runway

7 - Pamela Anderson - Secrets of Lace

8 - Lily Aldridge - Victoria's Secret

9 - Bar Refaeli - Passionata Lingerie

10 - Kate Upton - Jenna Leigh Lingerie

Kevintirîn senedê tapo û pêleystok li Mêrdînê hate dîtin

2011-12-30T19:28:00.000-08:00

Di encama vekolînên arkeolojîk yên li navçeyên Koser û Nisêbîn ên Mêrdînê de, kevintirîn senedê tapo yê cîhanê û herweha kevintirîn pêleyistik hatin dîtin.

Arkeolog radighînin ku, temenê senedê tapoya ku hatiye dîtin 2.800 û yê pêleyistikê jî 7.500 sal in. Seneda ku bi nivîsa bizmalî hatî nivîsandin, li ser dewirkirina zevîyeke mêweyan e û ev peymana firotinê di navbera kesê bi navên Sarrî û Îstarnadîn de derbas dibe.

Li gor naveroka vê senedê, zevî, ji alîyê Sarrî û sê kurên wî ve, tevî darên mêwe yên di nava zevîyê de ji bo Îstarnadîn tê frotin. Di senedê de herweha navê 4 kesên din û mohra wan jî wek şahid tê de cih digre.

Li gor agahdarîyên zanyaran, pêleyistika ku hatî dîtin jî, erebeyeke lîstikê ye, dişibe traktorekê, bi herîya pijiyayî hatiye çêkirin û di heman demê de kevintirîn pêleyistika cîhanê ye.

Beriya du salan jî, li Kosera Mêrdînê di kolandineke kanalîzasyonî de gencîneya ‘Çil Heramîyan’ hatibû dîtin. Di gencîneyê de, 3 kûp tije zêr, sîkkeyên kevin, bazin û gerdanî hatibûn dîtin. Ev nirx û mîratên dîrokî niha li muzeya Mêrdînê têne pêşkêş kirin.

Kurdên Êzîdî bang li NY û UNESCO kirin

2011-12-30T19:25:00.000-08:00

Sazî û komelên kurdên êzîdî yên Ewropayê, di nameyekê de bo NY û UNESCOyê, daxwaza parastina mafên xwe yên ayînî û kulturî kirin û “bêdengiya raya cîhanê” li hember zilma tirk, ereb û farsan li dijî êzîdiyan, wek “şerm û eybek mezin” bi nav kirin.

Kurdên êzîdî yên li Ewropayê, di nameyekê de bo NY û saziya UNESCOyê, diyar kirin,piştî ku Kurdistan ji aliyê dewletên Tirkiye, Îran, Iraq û Sûriyê ve hat perçekirin, kurdên êzîdî di bin zext û zilmek mezin de, neçar man ji welatê xwe koçber bibin.

Di nameyê de, hat gotin, ola êzîdîtî û zerdeştiyê li ber çavên hemû cîhanê ber bi tunebûnê ve diçe û wiha hat ziman, “Em wek kurdên êzîdî, bêdengiya raya cîhanê li hember tunekirina maf û azadiyên xwe ji aliyê dewletên tirk, ereb û fars ve, wek eyb û drameke mirovahiyê dizanin.”

Di nameya êzîdiyan de, behsa komkujiya êzîdiyan di salên 1900-1936 tê kirin û tê gotin, dema komkujiya ermeniyan a sala 1915ê de jî, gelek êzîdî hatine kuştin û wiha hat diyarkirin:

“Tunekirina êzîdiyan û lawazbûna wan, dê zirareke mezin li kurdan bide û tu carî jî nayê cebirandin. Ji ber ku duayên êzîdiyan bi kurdî ye û baweriya êzîdîtiyê, di kûrahiya kultur û dîroka kurdan de hatiye meyandin.”

Her wiha, di nameyê de, behsa zextkirina cih û ziyaretgehên êzîdiyan ji aliyê misulmanan ve û guhertina navê gund û qezayên wan jî hatiye kirin.

Welatê ku asta qelîteya jiyanê kîjan e?

2011-12-29T17:48:00.000-08:00

Keraçî ku ji 20 mîlyon kesan pêk tê mezintirîn bajar û paytextê wîlayeta Sindhê li welatê Pakistanê ye. Keraçî benderekê perava Deryaya Ereb e û dikevit bakurê rojavayê dêlta ya rûbarê Îndus.

Li gor daneyan li cîhanê asta qelîteya jiyanê ya herî nizam li Karaçîyê ye.

Ji bo gelsefehezan "Vejîna Felsefeyê"

2011-12-28T10:55:00.000-08:00

Ji felsefehezan re mizgîniyeke zehf xweş: Pirtûka bi navê " VEJÎNA FELSEFEYÊ" ji alî weşenxaneya Ronahî hate weşandin.

Nivîskar Mamoste Abdulqadîr GOK ji bo xwendevanên zimanê Kurdî tecrûbeyên xwe yên 20 salan ji me re amade kirîye û ji dil pêşkêşî me kirîye. Dema ku we ev pirtûka xwend, wê ziman û fikrê we yên felsefî dewlemendtir bibin.

Naveroka pirtûkê da gelek mijarên fikrî û ramanî derbas dibin. Cûrê pirtûkê lêkolîn e. Yên di derheqê felsefeyê de dixwaze lêkolîneke baş bi dest xe, divê miheqeq li vê pîrtûkê binêre.. Di pirtûkê de gelek mijarên girîng hene. Eger hûn bi awakî kinî li ser ev pirtûka bi navê " VEJÎNA FELSEFEYÊ" binêrin mirov mijarên di felsefeyê de gelek dewlemend û girîn bi kurtasî dikare bibîn e. Mamoste Abdulqadîr GOK, fikr û ramanên xwe yên felsefî (hîkmetî) bi awakî zanebûn anîye ziman e û gelek lêkolînên baş kirîye. Gelê Kurd êdî bi awakî hêsan kare ev pirtûka li ser felsefeyê ya bi Kurmancî hatîye nivîsandin bi dest xwe û li ser şîroveyên xwe bike. "VEJÎNA FELSEFEYÊ" di alî mijaran da pir dewlemend e. Hema em dikarin bibêjin li ser felsefeya her welatî agahîyan dide. Ji xeynî wan qala gelek mîtolojî û fîlozofan jî tên kirin.

“Serpêhatiyên Zana” ya Mele Xalitê Licî derket

2011-12-28T10:54:00.000-08:00

Çar kitêbên Mele Xalitê Licî (Xalit Remo – Ayçiçek) ku bi awayekî manzûm û mensûr hatine nivîsandin, di nav berhevokekê de kom bûn û bi navê “Serpêhatiyên Zana” di nav weşanên Avesta de çap bûn.

Mele Xalit, ne tenê bi gotin û şêweya xwe behsa xwe û demeke dûr dike, lê behsa demekedi rihê me de rûniştî dike, her wiha rovî û heywanên din jî dide xeberdan û rewşa me ya ziman û wêraniyê bi hostatiyeke mezin, bi helbestên qafiyekirî, bi ken û girî tîne ziman. Nivîskar bi awayekî gelekî mutewazi’ jî van gotinan li ser xwe dibêje:

“Ez di sala hezar û neh sed û sî û çaran de li qeza Licê, li taxa melan hatime dinê. Piştî temenê min giha heft salan, min dan ber xwendina erebî, heta ez bûm bîst salî min li gelek ciyan, li ba melan xwend, geh li gundan geh li Licê. Di sala hezar û neh sed û pêncî û çaran de çûm eskeriyê û di vegerê de çûm Licê û li gundekî bûm îmam heta hezar û neh sed û şêst û pêncan.

“Dû re min terka îmamiyê kir û ez hatim li Diyarbekrê dikanekê vekir û ez bûm saetçî. ev bû çil û şeş sal ku ez vî karî dikim. Ez nebûm maldar û nebûm jar, şeş zarokên min hene û hemû jî zewicandî ne, bi kurtî ev e jiyana min.”

Serpêhatiyên Zana (HinÇîrokên bi Qafiye)

MeleXalitêLicî

ISBN: 978-605-5585-87-7
21.5x13.5, 256 rûpel, 16 TL
www.avestakitap.com

'Gotinên Pêşiyan û Îdyomên Kurdî' derket

2011-12-28T10:53:00.000-08:00

Pirtûkeke "Gotinên Pêşiyan û Îdyomên Kurdî" ku zêdetir bi berhevkariyeke li ser xetê û binxetê hatiye pêk derket. Pirtûk bi berhevkariya Ezîz Xemcivîn hatiye amadekirin û ji aliyê Enstîtuya Kelepora Kurdî ve hatiye weşandin.

Gotinên Pêşiyan û Îdyomên Kurdî / Berhevkar: Ezîz Xemcivîn

Wênegirê Korya Başur Tîm Sok Tay pêşangeha xwe li Hewlêrê vekir

2011-12-27T13:54:00.001-08:00

Di rêwresmekê de li Hola Gelerî ya Kurdistanê li Hewlêrê, bi amadebuna Kwa Mehmud wezîrê çandê û ciwanan û Felah Mistefa berpirsê peywendîyên û Nwzad Hadî parlzgerê Hewlêrê û Felekedîn Kakeyî û kunsilê Korya li herêmê û hezmareke berpirs û
mêhvana, kunsilgerya Korya Başur li herêma kurdistanê duyem pêşangeha fotogirafî derbarê siruştê kurdistanê libin nave ( Ah… Kurdistan) jibo Tîm Sok Tay wênegir vekir.

wênegir Tîm Sok Tay ragihand: ev duyemîn pêşangehe li herêma kurdistanê ez ve dikim û têde 46 Tablo yên Fotogirafî min berçav kirine û bo dema 3 roja jî ev pêşangehe wê berdewam be.

Lawaziya gihandina pe‌yamê di tv'yên Kurdî de

2011-12-27T13:53:00.000-08:00

Hune‌r bi giştî bi he‌mû ta û çe‌qên xwe‌ve‌ pe‌yame‌ka pîroz û mirovaye‌tiye‌, dihête‌ gehandin ji bo xizme‌ta mirovaye‌tyê, gehandina rûyê be‌rze‌ û aşke‌ra ji bûye‌r û kêşe‌ û arîşe‌yên civakî di nave‌nda dûrhêlê mirovî da, be‌lku bi rêkên xwe‌yên taybe‌t dêxine‌ li be‌r çavan, bi he‌r rêke‌ka hune‌rî bît, çi bi rêka hunerên sîne‌ma û şano û diramayê da,
yan jî stiran û muzîk bi he‌mû re‌ng û corên xwe‌ ve‌ bît, yan bi rêka hunere‌kê cuda bît, daku de‌sthe‌lat û civak pê haydarbin, li gor‌î wê çe‌ndê bihêne‌ handan û hoşyarkirin ji bo lêge‌riyana rêkên çare‌se‌riyê û de‌stnîşankirina wan, bi rêka xwe‌ e‌wan kêşe‌ û girêkan ve‌ke‌n û çare‌se‌r bike‌n, armanc jê e‌w bît bi rêka wî hunerî jiyane‌ka şad û be‌xte‌we‌r û asayî ji bo takî û civakî dabîn bike‌n, bê guman e‌vro ge‌le‌k ke‌nalên me‌ yên asmanî û bê de‌stnîşankirin dibêjim ku çe‌ndîn ke‌s û giropên hunerî ne‌yên pispor di vî warî da li xwe‌ komkirîne‌, he‌jî gotinê ye‌ jî bêjim ku dûr ji bine‌ma û pire‌nsîpên hunerî kar dike‌n, bi aste‌k lawaz û ne‌yê şaristanî be‌rname‌yên xwe‌ yên hunerî pêşkêş dike‌n û hîç mifaye‌kî nagehînin û armance‌ka de‌stnîşankirî ji bo gehandina pe‌yama xwe‌ di destda nîne‌.

Tenê dibîte‌ pirkirina şaşî û be‌rze‌kirina de‌mî bi he‌rwe‌ li de‌v te‌maşe‌vanê xwe. Le‌wra rêve‌be‌rên wan ke‌nalan û wan re‌nge‌ be‌rname‌yan dixwazim ku he‌r kare‌k yan be‌rname‌ye‌kê hunerî li be‌rî bihête‌ pêşkêşkirin, xwandine‌k li se‌r bihête‌kirin ji çe‌nd layan ve‌, we‌k zanistî, hunerî, civakî, rewşenbîrî..., be‌rî kar li se‌r bihête‌kirin ji layê piraktîkî ve‌, daku bizanin ta çi rade‌ e‌w kar dê se‌rgirît û yê se‌rke‌ftî bît, yan çe‌nd dê yê guncayî bît di wî dûrhêlê têda dihête‌ pêşkêşkirin û bi çi re‌ng dê şêt pe‌yama xwe‌ gehîne û xizme‌ta hunerî û civakî ke‌t, dibînim bê be‌rçavkirina xalên li se‌rî amaje‌ pê hatiye‌dan, lawazî dê ke‌vte‌ karî û dê re‌nge‌ ve‌qe‌tiyane‌k di navbe‌ra te‌maşe‌vanî û şaşê da pe‌yda bît.
Tahir Rêkanî

Theron; Ji min re mêrek pêwîst e

2011-12-27T13:52:00.000-08:00

Charlize Theron, lîstikvaneke navdar e. Ew di 7'ê gelawêja 1975'an de li ji başûrê Afrîkayê hatiye dinê lê di dawiya salên 90'an de bi fîlmên Amerîka navdar bûye.

Theron ku hem bi delaliya xwe, hem jî bi serketina xwe ya di lîstikvaniya de her rojevê dadigire, di sala bi rola di fîlmê "Monster" de Xelata Akademî ya Lîstikvana Herî Serketî girt.
Charlise Theron di sala 2005'an de bi rola di fîlmê "North Country" dîsa bû berendama heman xelatê. "North Country" ji çîrokeke rastîn hatiye girtin û di fîlm de Theron rola jineke ku di karê madenê dixebite, zehmetiyên ku ew li hemberî mêran dikişîne, lê dixwaze wekî jineke jixwe re bixebite û bi keda xwe bijî dilîst. Theron digel hemwelatîbûna Afrîkaya Başûr di sala 2007'an de bû hemwelatiya Dewletên Yekbûyî ya Amerîkayê jî.

Niha Charlize Theron ne ji ber fîlmekî, ne jî ji ber serketineke, ji ber daxwazeke gelek însanî bû mijara me. Wê ji bo CNN'ê axivî û got: "Pêdiviya min bi mêrekî heye."

Theron ev 9 sal bûn bi lîstikvan Stuart Townsend re dijiya û di destpêka sala 2011'an de wan dev ji hev berda. Therona ku niha bi tena serê xwe ye, balê dikişîne ser ezebiya xwe û wê gotinê dibêje. Di vê dema ku rojeva kurdan bi girtinan, bi mijarên siyasî tije ye de, em ji vir de jêre hêviya mêrekî baş dikin û serketina di fîlmên baştir de dikin. Diyarname

"Em Wanê terk nakin"

2011-12-26T10:58:00.000-08:00

Koma Kardeş Turkuler û Gurup Yorum, bi boneya piştgiriyê bidin gelê Wanê û konteyniran ji mexdûrên Wanê re bistîne bi dirûşma "Gelê Wanê ne bi tenê ye" konser dan.

Koma Kardeş Turkuler û Gurup yorum, ji bo piştgiriyê bide gelê Wanê û ji mexdûrên erdhejê re alikariya konteyniran bike, şevê din bi dirûşma "Em Wanê terk nakin" li Navenda Pêşandanê ya Bostanci konser dan.
Komên muzîkê bi vê konserê armanc dikin ku hemû qezenca konserê ji bo standina konteyniran xerç bike û hewl bide ku bi vê yekê pirsgirêka welatiyên mexdûr ên erdhejê ya starbûnê çareser bikin. Nêzî 3 hezar welatiyên ku ji bo piştgiriyê bidin welatiyên Wanê beşdarî konserê bûn, bê navber dirûşmên "Gelê wanê ne tenê ye" berz kirin. Welatiyên beşdarî konserê bûn, piştgiriya xwe ya gelê Wanê anî ziman, slavên xwe ji mexdûrên erdhejê re şandin.

Di konserê de piştî koma Gevendê koma Kardeş Turkuler jî bi stranên ermenî, kurdî, tirkî, strîn û silavên xwe ji gelê wanê re reşandin. Piştre 3 komên muzîkê bi hevre strana "El Peblo Unido Jamas Sera Vencido" strîn

Li Wanê kar û xebatên civakî di konan de

2011-12-26T10:45:00.000-08:00

Piştî erdhêja Wanê xeynî bajarokên çadiran yên ku ji alîyê Walîtîya Wanê hatine saz kirin, ji alîyê şaredarîyê jî gelek xizmet tên kirin. Jibo 29 taxên bajêr ji alîyê şaredarîyê li şeş mintiqeyan, navend hatine sazkirin. Li navendên ku bi çadirên mezin an konteyniran hatine sazkirin, xizmetên saxlemîyê, xwaringeh, cîhê cilşûştinê, kona perwerdehîyê jibo zarokan û konên dildaran hene.
Li van navendan tevekî xizmet bi dildarî tên birêvebirin. Ji bo vê jî ji çar alîyê Tirkîyê, ciwanên dilsoz tên û her yek li gora xwe destê xwe davêje karekî.

Her roj sê dan jibo 15 hezar kesî xwarin tê belav kirin. Herwiha ji alîyê rêxistinên saxlemîyê weke sendîkaya kedkarên saxlemîyê û yekîtîya tabîbên Tirk xizmetên saxlemîyê jî tên dayîn. Doktor Ferhat Bingol jî ji Colemêrgê hatîye û jibo çend rojan bi dilsozî dişixule. Doktor qala rewşa saxlemîyê dike. …

Doktor dibêje rojên ewil 500-600 nexweşan muayne dikirin lê neha ev hejmar daketîye 150-200’an. Doktor dibêje Serma girtin, navêş û nexweşîyên jinan herî zêde ne û dibêje pirsgirêkê jinan zêde ne.

Kona herî xweş jî ya zarokan e ku her roj di navebra saet 9 û 15’an de, muzik, resim û bi lîstokan dixwazin ku bandora xerab ya erdhêjê ku li ser derûnîta wan çêkiriye, hinek sivik bikin.

Li Wanê jîyan di çadiran de derbas dibe wekî gelek xebatan, karê rojnamegerîyê jî da çadiran de tê kirin. Kareba û internet piştî erdhêjê jibo Wanê belaş e. Lewma jî xizmetên bi vî rengî neha bênavber bi hêsanî tên kirin. Xebatên rojnama herêmî ya binavê îpek Yolû jî di çadirê de dewam dike. Xwedîyê rojnamê Cengiz Aslan dibêje ku her roj 500 hejmar rojname derdixin.

Li çar alîyê bajêr bi hezaran avahî xisar dîtne û ên ku kontrola wan hatine kirin û biryara xerakirina wan derketine, hêdî hêdî tên xerakirin. Lewma jî li her derî mirov rastê dozeran tên ku avahîyên bixisar tên xerakirin û bi sedan avahî jî di dorêdane ku werin xerakirin. Ev xebat bixwe jî dê wextek gelek dur û dirêj bajo. Mirov dikare bêje ku Jibo Wan careke din ava bibe hêdî hêdî tê xerakirin.

Herçiqas kuçe û kolanên Wanê ji mirovan xalî bûbin jî kesên ku li Wanê dijîn, di wê bawerîyêdane ku havînê dema ku rewşa hewayê baştir bû, ên ku çune dê vegerin . Lê wusa xuyaye ku bajarê Wanê derba erdhêjê dê zu bi zu nikaribe jiser xwe bavêje.

Xecîcan Farqîn – Dîyarbekir

Li Diyarbekirê kêfa operaya bi Kurdî

2011-12-26T10:42:00.000-08:00

Hunermenda opera ya kurd, Mizgîn Tahir, li Diyarbekirê konserek da û bi stranên kurdî, alîgirên xwe kêfxweş kir.

Hunermenda kurd, Mizgîn Tahir, ku bi şêwazê opera stranan dibêje û mûzîkê çêdike, li navenda kulturî ya Cigerxwîn a Diyarbekirê konserek da.

Di konserê de, gelek temaşevan amade bûn û bi stranên kurdî yên Mizgînê kêfxweş bûn. Strana kurdî ya “Lorîka Adîloş”, ji aliyê temaşevanan ve bi germî hat pêşwazîkirin.

Mizgînê, stranên kurdî yên klasî jî got û piştî konserê, rayedarên şaredariya Kayapinarê, gul dan wê û ew pîroz kirin.

Li Qerejdaxê sezona berfê destpêkir (Bi Wêne)

2011-12-25T13:07:00.000-08:00

Li Qerejdaxê sezona zivistanê destpêkir. Bi barîna berfê li navenda xwe şimitandinê (kaşbazî) dest bi sezona nû kirin. Welatiyên bakûrê Kurdistanê li Qerejdaxê ku di navbera Riha û Amedê de de ye û ev du bajar jî bi germahiya xwe navdarin niha kêfa berf û xwe şimtandinê dijîn.

Îsal jî gellek kes ji bajarên wek Amed, Riha, Batman û Mêrdîn ji bo derxistina tama zivistanê tên navenda kaşbaziyê ya Qerejdaxê. Qerejdax êdî wek cihê betlane (tatila) zivistanê ya Kurdistanê tê nasîn. (HAWAR NET)

Serkeftina çiyagerê 15 salî

2011-12-25T11:06:00.000-08:00

Hêj di 15 saliya xwe de hilkişî ser 7 lûtkeyên herî bilind yên cîhanê û rekorek şikand. Cordin Rîmeroyê Amerîkî, dema ku hilkişî lûtkeya herî bilind ya Afrîkayê, Kîlîmanjaroyê; 10 salî bû. Di 13 saliya xwe de jî, hilkişiya ser lûtkeyê herî bilind ya cîhanê, Everest ê.
Çiyagerê ku niha hêj 15 salî ye, li 7 parzemînan, hilkişî ser 7 lûtkeyên herî bilind.
Xeberê Payke

Ne şert û mercên zor yên hewayê, ne jî çiyayên asê, ew ji armanç û mebesta xwe dûr nexistin.

Cardin Rimero, dema ku li parzemîna Afrîkayê hilkişî ser lûtkeya Kîlîmanjaroyê, hêj 10 salî bû û navê xwe, li cîhanê da bihîstin.

Eleqeya çapeminyê, xîret û wêrekiya wî, zêdetir kir.

Di 13 saliya xwe de jî, hilkişî ser Lûtkeya Cîhanê yanê Everestê.

Di vê têkoşîna zor de, piştgiriya herî mezin, ji malbata xwe stand.

Cordin, di 15 saliya xwe de, li 7 parzemînan, hilkişî ser 7 lûtkeyên herî bilind û mohra xwe li rekorek nûî xist.

Heya niha, rekor, di destê Gorc Etkînsê Îngîlîzî de bû. Etkîns, ev rekor, di 16 saliya xwe de şikandibû.

Berhemên ji gora Asûriyan hatin derxistin li Başur tên pêşandan

2011-12-25T10:59:00.000-08:00

Şûnwarnasên/arkeologên Alman xebatên xwe yên li Başurê Kurdistanê nîvco hiştibûn, ji nû ve dest pê kirin û beşa yekem a lêkolînan gihandin encamê. Şûnwarnasên Alman ên di salên 1970’yî de herêm terikandibûn, bi vegerê re berhemên ji du mezelên/gorên dîrokî yên çanda Asûriyan ên ji B.Z. sedsala 6’em mane derxistin, cara yekem li Hewlêrê hatin pêşandan.

Enstîtûya Şûnwarnasiyê ya Almanyayê ku ji sala 1955’an û vir ve li Bexdayê nûnertiya wê heye, ev demeke dirêj e li Başurê Kurdistanê lêkolînên şûnwarnasiyê bi pêş dixin. Lê belê ji ber destpêkirina şerê li herêmê, xebatên şûnwarnasiyê yên li Başurê Kurdistanê ji serê salên 1970’yî û şûnde nîvco man.

Di sala 2009’an de beşa Rojhilata a enstîtûya navborî, bi alîkariya Wezareta Karên Derve ya Almanyayê bi rêveberiya Herêma Federal a Başurê Kurdistanê re rêkeftinekê çêkir. Di çarçoveya projeyê de berhemên ku ji du mezelên dêrin hatin derxistin, piştî pakkirina wan hatin tomarkirin. Bi temambûna projeyê re berhemên ji sedsala 8’em - 6’em mane, li Hewlêrê tên pêşandan.

LI MUZEYA ŞARISTANIYAN TÊN PÊŞANDAN

Kolîn û lêkolînên ji bo vedîtina berhemên serdemên dêrin ên Asuriyan ji aliyê Şûnwarnasê Alman Dr. Arnulf Hausleiter ve hat birêvebirin. Dr. Hausleiter da zanîn ku berhemên hatine vedîtin, niha tên pêşandan. Rêvebera projeyê Dr. Margarete van Essê jî got, “Gelek girîng e ku projeya me ya di salên 1970’an de nîvco mabû, îro gihişt armanca xwe û bi encam bû.”

Di vekirina pêşengeha li Muzeya Şaristaniyan a Hewlêrê de Konsolosê Almanyayê yê Hewlêrê Rolf Ulrich û Gerînendeyê Berhemên Dêrin ê Rêveberiya Herêma Federal a Başurê Kurdistanê Heyder H. Husên amade bûn. Husên got ku ew giringiyê didin xebatên ji aliyê şûnwarnasên Almanî ve hatine bipêşxistin û dixwazin ku bi projeyên nû ev hevkariya bidome.

KEVALBERÊN GILGAMÊŞ VEDÎTIBÛN

Kolîn û lêkolînên şûnwarnasî yên li Iraq û Başurê Kurdistanê ta sedsala 19’em diçin. Kolîn û lêkolînên şûnwarnasên Alman di sala 1912’an de li bajarê dêrin Ûrûk a Sumeran/Someran, nêzî sedsalek berdewam kiribûn. Di salên 1950’yî de di kolîn û lêkolînên şûnwarnasî yên jêr rêveberiya Heinrich Lenzen ên li bajarê dêrin/antîk Ûrûkê, digel kevalberên/tabletên dastana Gilgamêş gelek nivîsarên Sumerî hatin vedîtin.

Beşek berhemên ku ji bin axa Ûrûka dêrîn hatin derxistin, li bajarê Heidelberga Almanyayê hatin pêşandan, li vê herêmê kolîn û lêkolîna herî dawî hema pêş şerê Iraqê di Havîna 2002’yan pêk hatin. Enstîtûya Şûnwarnasiyê ya Almanyayê piştî di 2009’an de li gel rêveberiya Kurd li hev kir û rêkeftin çêkir; bi kolîn û lêkolînan di serî de mezelên Asûrî, gelek berhemên ku dîroka Mezopotamyayê ronî dikin vedîtin.

'Hawara Botan' hejmara xwe ya duyemîn derxist

2011-12-24T18:24:00.000-08:00

Kovara Hawara Botan ku berî derkeve edîtorê wê (Mîrza Ronî) hat girtin, dema derket jî der barê wê de lêpirsîn hat dest pê kirin, herî dawî jî şêwirmendê wê yê hiqûqê (parêzer Veysel Vesek) hat girtin lê kovar meşa xwe didomîne.

Kovarê niha hejmara xwe ya duyemîn derxist. Di kovarê de çîrok, helbest, nivîsên li ser dîrokê, nivîsên li ser çand û ziman cih girtine. Her wiha jî hevpeyvîn. Yek ji wan hevpeyvînan bi helbestvan Berken Bereh re hatiye kirin.
Di hevpeyvîna ku Bereh gotiye "Helbesta min dişibe axa xwe" de wî ev gotin anîne ziman: "Ji bo min helbest bexçeyek e ku her kes li gor xwestekên xwe tiştikê lê diçîne an pirtûkekê ku her kes li gor xwestekên xwe wê dixwîne û tiştên dixwaze têde hatine bicihkirin. Helbestvanî jî bi vê dîtinê ve girêdayî ye. Ez li welatekî dijîm ku her kêlikeke wê bi hezar pirs û êşan hatiye nexşandin. Ango her bihoştek ax û nişteciyên wê ji hezar deran hatine birîndarkirin û hê jî şûrê êşê bi hemû hêza xwe, xwe lê diceribîne. Vêca li welatê eşê ku zimanê te piçekî bikaribe bişixule û pênûsa te bikaribe hest û dilînên te darêje ser kaxezê, helbet tu yê wan bi sebra dayikekê binexşînî. Aha ez jî dixxwazim her tişta li ser mil û dilê min dibe barekî giran bidime aliyekî, an wan nîşanî civatê bikim."

Civaknas Zekî Ozmen bi sernavê "Ji pênûsa biyaniyekî destnîşankirina sînorên Herêma Botan" nivîseke nivîsiye û qala sînorê Botanê kiriye. Ozmen li ser mijarê wisa gotiye: "Di der barê destnîşankirina sînorên herêma Botanê de gelek caran erdnîgariya di bin hikumdariya mîrnişîna Bedirxaniyan de wekî referans tê destnîşankirin. Lê di vê teoriyê de jî tê ji bîrikrin ku mîrnişîna Botan qada bandora xwe carinan heta Wan, Sêrt, Ûrmiye û Rewandizê berfireh dikir. Ji xwe Evdilrezaq Bedirxan jî di otobiyografiya xwe de dibêje ku begên mîrnişîna Botan carinan menzîla fermandariya xwe fireh dikirin û carinan jî ew menzîl dima di çarçoweya sînorên Cizîrê û Botanê de. Bi vî awayî jî tê fêmkirin ku sînorên hikumdariya Bedirxaniyan ne herêmeke diyar bû û sînorêr wê mînnişînê li gora hêza leşkerî dihate guhartin. Cizîr û bi giştî herêma Botanê navenda vê mîrnişînê bû lê belê ne sînorê hikumdariya mîrnişînê bû."

Ozmen qala lêkolînvanekî alman ê bi navê Martin Hartmann dike ku wî jî li ser sînorên Botanê nivîsiye. Ozmen gotinên Hartman wisa neqil dike "Herêma Botanê ew erdnîgariya di navbera çemê Dîcle, ava Botanê û ava Xabûr de ye" û vê gotina Hartmann ku sed û panzdeh sal berê kiriye wekî referans û nêzî rastiyê nîşan dide.

Kovar ji bo balê bikişîne ser erdheja Wanê û trajediya wê derê berga xwe ya paşî jî li ser erdheja Wanê saz kiriye.

Her wiha Dr. Kamiran Elî Bedirxan, Hasan Kaplan, Omer Dilsoz, Eşref Keydanî, Yûnis Das, Mesût Botan, Mem Bawer, Ceng Hêvîdar, Bager Botani, Şivan Zeren, Feratê Dengizî, Egîd Botan, Abdulkadir Bîngol, Rukiye Ozmen, Çekdar Botan, Sîdar Jîr, Zîwer Îlhan, Veysel Vesek, Sekvan Botan, Ramazan Zirig, Helîm Yûsiv, Selamî Esen, Konê Reş, Rênas Xendekî, Çekdar Botan bi nivîs, helbest û xebatên xwe yên berhevkariyê di kovarê de cih girtine.

Rojeva başûr hatina Nansî ye

2011-12-23T14:30:00.000-08:00

Hunermenda Libnanî Nansî Ecrem li Hewlêr di civîneke çapemeniyê de derbarê pirsa gelo amadeye li Kurdistanê şahiyeke xêrxwaziyê ku qezenca wê ji bo zarokên bê bav ên İraq û Kurdistanê be saz bike de got: “Belê ez amademe.” Herwiha Nansî diyar kir ku keyfxweşe li Kurdistanê klîbekê çêke.

Îro cara yekemîn stranbêja Libnanî Nansî Ecrem serdana Herêma Kurdistanê kir û li firokexaneya Hewlêr hat xwar. We rojekê li Hewlêr bimêne û wê îşev li Hewlêr konserekê saz bike.

Nansî li Otela Rotana ya Hewlêrê di civîneke çapemeniyê de diyar kir ku pir keyfxweşe serdana İraqê kiriye û bi taybet jî ‘Gelek ji Hewlêr hes kir.’ Nansî di berdewama axaftina xwe de hêvî xwest ku carek din serdana Hewlêr bike û şahiya wê ya îşev ji bo hemû hejêrkiriyên wê pir xweş be.

Hunermenda Libnanî diyar kir ku nêzî salekê ye ligel kompaniyekê di nava guftûgoyan de ye ji bo serdana Hewlêr saz bike, lê heta niha ew derfet çênebû; “Niha derfet çêbû, ez hêvîdarim ku ev konser ji bo sazkirina konserekî din a li vê derê bibe dergehek.”

Demek dirêje ku Nansî stranan dibêje, “Ez hest bi wê yekê dikim ku hê di despêka karê xwe yê hunerî de me û karwanê min ê hunerê wê ji ya niha hîn dirêjtir bibe.” Nansî bilêv kir ku niha ligel helbestvanê İraqî Kerîm İraqî di nava peywendiyan de ye ji bo danîna helbestek bû stranên wê, lê heta niha ti projeya stranekî İraqî nîne. Nansî got: “Niha nasîbûna min ligel huner û hunermendên Kurdî nîne, lê ez dixwazim wan nas bikim.”

Nansî ragihand ku wê şeva sersalê li Qeterê şahiyekê saz bike û piştre şeva 14.01.2012’an ji bo sazkirina agengê biçe Îtalya.

Hunermend Nansî Ecrem behsa albûma xwe ya nû jî kir û wê piştî demekî kurt belav bike. Ev albûm bi taybet ji bo zarokane, wê piştî meheke din biqede û albûma xwe ya nû belav bike. Ligel wê yekê jî niha bi albûmek nû ya bi navê ‘Emnîtî Bişufek’ ve mijûle.Rudaw

Modela 38 salî bi şîrketa binkincan re li hev hat

2011-12-22T13:55:00.000-08:00

Ji Mossê pozên ji bo sala nû...

Modela Îngîlîz Kate Moss di hefteya ebriya sersala nû de bo koleksiyona şîrketa binkincan a Frensî Valisserie’ê pozên nasandinê de.
Mankena 38 salî nîşan da ku li gel temenê xwe hê ji modelên ciwantir zêdetir tê tercîh kirin. (HN/Çandname)